Je gooit even wat zout in de gootsteen omdat het een oud huishoudtrucje is, of omdat de afvoer stinkt. Klinkt onschuldig, maar wat gebeurt er daarna met je leidingen — vandaag? Lees dit nu voordat je die volgende handvol zout pakt.
Ik merkte in mijn praktijk dat veel mensen dit reflexmatig doen. Soms helpt het, vaak is het zinloos en soms schadelijk. In dit artikel leg ik uit wanneer zout werkt, wanneer het niet werkt en wat je beter wél kunt doen.
Waarom mensen zout in de afvoer gooien
Er zit een logica achter: zout is goedkoop, ligt vaak in huis en je hebt ergens gelezen dat het vet oplost of stank vermindert.
- Men gebruikt zout tegen vetophoping (frituurvet, oliën).
- Sommigen strooien zout om geur te maskeren of om insecten te weren.
- In de winter wordt zout soms gebruikt om ijs te smelten bij buitenafvoeren.
7 concrete effecten van zout op je leidingen
1. Het lost geen vet op zoals je hoopt
Vet en olie gedragen zich als een koffie-filter: ze plakken en klonteren. Zout breekt die klontjes niet chemisch af. Soms helpt grof zout mechanisch een beetje bij wegspoelen, maar meestal is het een pleister op een houten been.
2. Het kan metalen delen sneller doen roesten
Zout bevat chloride-ionen die roestvorming en putcorrosie versnellen op gietijzer of staal. Oude huizen in Nederland hebben soms nog onderdelen die hier gevoelig voor zijn.
3. PVC en kunststof? Minder direct gevaar, maar toch opletten
PVC smelt niet van zout en zal niet oplossen. Maar rubber ringen en afvoerkoppelingen kunnen uitdrogen of aangetast raken als je vaak agressieve zouten gebruikt.
4. Zout verstoort de manier waarop riool- en septic-systemen werken
In huizen met septische systemen of vijvers kan teveel zout de nuttige bacteriën in de tank of bodem doden. In Nederland letten waterschappen op chloridebelasting in oppervlaktewater.
5. Het kan leidingen verstoppen in plaats van schoonmaken
Als zout (vooral zeezout of grove korrels) samen met vet is, kan het kristalliseren of samenklonteren en dát kan juist een blokkade vormen.
6. Milieu-effecten: zout komt terug in het oppervlaktewater
In de Nederlandse context betekent veel chloride in het riool een hogere zoutbelasting in sloten en kanalen. Waterplanten en kleine dieren merken dat direct.
7. Tijdelijke geurvermindering — maar vaak schijn
Zout kan tijdelijk geuren neutraliseren door vocht te absorberen, maar het pakt de bron van de geur niet aan. Binnen een paar dagen komt de stank vaak terug.
Wanneer zout wél kan helpen
Er zijn situaties waarin een klein beetje zout samen met heet water een praktische, goedkope truc is:
- Verse, kleine vetvlekjes in de keukenafvoer: zout + heet water kan helpen om het vet los te maken.
- Als eerste redmiddel bij lichte geurproblemen (niet bij structurele oorzaken).
- Bij bevroren buitenafvoer: strooien kan smelten, maar gebruik liever geschikte strooizouten en houd omgeving in gedachten.
Veilige, effectieve alternatieven (mijn favoriete hacks)
In mijn ervaring werken deze stappen beter dan zomaar zout strooien — en ze zijn vriendelijker voor leidingen en milieu.
Stap-voor-stap: kleine verstopping veilig verhelpen
- Stap 1 — Verwijder zichtbare vuilresten uit de sifon (zet een bakje onder de pot en draai los).
- Stap 2 — Breng een ketel heet water aan de kook en giet dat in drie etappes door de afvoer (tussen elke gieting 10 seconden wachten).
- Stap 3 — Giet 2 eetlepels zuiveringszout (baking soda) in de afvoer, gevolgd door 100 ml azijn. Laat 15 minuten schuimen.
- Stap 4 — Herhaal nogmaals heet water. Als dat niet helpt, gebruik een plopper of een eenvoudige gootsteenontstopper.
- Stap 5 — Bij hardnekkige blokkerings: een flexibele ontstoppingsveer (rioolslang) van de Gamma of Praxis voorkomt vaak een dure loodgieter.
Belangrijk: meng NOOIT huishoudelijke middelen (zoals chloor) met azijn of zuurstofhoudende producten — dat kan giftige dampen geven.
Wanneer bel je een loodgieter?
Door mijn contacten met loodgieters in de regio zag ik dat Nederlanders vaak te lang wachten. Bel eerder als:
- Water langzaam wegloopt op meerdere plekken in huis.
- Er vieze rioollucht terugkomt ondanks schoonmaak.
- Je sifon blijft lekken of er is zichtbare corrosie.
Een loodgieter rekent in Nederland vaak een voorrijdtarief van ongeveer vanaf €50–€100, en een uurtarief daarna — prijzen verschillen per regio en urgentie.
Praktische tips voor Nederlanders
- Koop een eenvoudige ontstoppingsveer bij Action, Gamma of Praxis — meestal onder €10–€20.
- Gebruik bij geurproblemen eerder baking soda + azijn en heet water dan zout alleen.
- Voor buitenafvoeren in de winter: strooi alleen kleine hoeveelheden strooizout en spoel door na dooi; let op planten en grondwater.
- Heb je een septic tank of regenton? Vermijd zout volledig.
By the way, een afvoer werkt een beetje als een koffiefilter: alles wat je erin giet moet uiteindelijk door kleine gaatjes. Grote, harde of kleverige stoffen blijven hangen.
Samengevat
Zout is niet de wonderoplossing die veel mensen denken. Het kan tijdelijk werken tegen geur of kleine vetresten, maar op lange termijn kan het leiden tot corrosie, verstopping en milieuschade.
Mijn advies: gebruik goedkope, mechanische middelen en huis-tuin-en-keuken-chemie met verstand. En bel je loodgieter eerder dan later als het probleem zich uitbreidt.
Wat heb jij ooit in je afvoer gegooid dat onverwacht werkte — of juist helemaal mislukte? Deel je verhaal hieronder, ik ben benieuwd naar Nederlandse tips en blunders.