De langdurige, verstikkende kou die Litouwen in de greep hield, begint eindelijk af te nemen. Maar denk niet dat de lente nu al om de hoek staat. Integendeel: meteorologen waarschuwen voor drastische weersveranderingen die al vanaf donderdag het land zullen teisteren. Verwacht sneeuw, hevige windstoten die sneeuw opstuiven, en, huiveringwekkend genoeg, ijzel – een fenomeen waar zowel automobilisten als voetgangers de grootste hekel aan hebben in de winter.
Kortstondige temperatuurstijgingen worden gevolgd door de terugkeer van een droge, koude hogedrukzone uit het noorden. Dit betekent dat de intense vorst vanaf zondag met hernieuwde kracht toeslaat. Litouwen wordt gegijzeld door een spectaculaire weer-achtbaan: van Siberische kou naar lichte sneeuwval en nattere fronten, en vervolgens weer terug naar de bijtende kou. En juist deze rollercoastersituatie is het gevaarlijkst. Want nadat het heeft gesneeuwd en gesmolten, bevriest het ’s nachts, waardoor een verraderlijke ijzige laag ontstaat.
Anticloon Daniel: de “deurwachter” die nu wijkt
Volgens Elvyra Latvėnaitė, een vooraanstaand meteoroloog, fungeerde de hogedrukzone Daniel, die zich uitstrekte over Scandinavië en Oost-Europa, als een krachtige blokkade. Het hield warmere en nattere lagedrukgebieden, die normaal gesproken vanuit het westen en zuiden komen, buiten de deur. Vanaf woensdag begint deze dynamiek te kantelen. De anticloon wordt langzaam weggeduwd door een sterker wordend lagedruksysteem vanuit het zuidwesten. Donderdag zullen de eerste effecten daarvan merkbaar zijn in Litouwen.
Vanaf donderdag trekken de wolken en de bijbehorende neerslag, voornamelijk sneeuw, het land binnen, beginnend in de zuidelijke en zuidwestelijke regio’s. Dit is het eerste duidelijke teken dat de “Daniel”-gemanipuleerde vrieskou aan kracht verliest.
Het gevaarlijkste moment: vrijdag en vroege zaterdagnacht met ijzel
Een van de meest onwelkome momenten van de week wordt verwacht op vrijdag en in de vroege zaterdagnacht. Meteorologen waarschuwen dat de sneeuw plaatselijk kan overgaan in motregen, en dat er aan het oppervlak mogelijk ijzel ontstaat. De grootste risico’s bevinden zich in de zuidwestelijke, zuidelijke en oostelijke regio’s.
Hoewel de ijzel in Litouwen naar verwachting mild zal zijn, met de meest gevaarlijke situaties mogelijk in de Kaliningrad-regio en Polen, betekent zelfs milde ijzel hier één ding: verraderlijk gladde wegen, stoepen en een verhoogd risico op blessures.
Versterkte wind: sneeuw stuift op
De veranderende weersomstandigheden gaan gepaard met toenemende wind. Hoewel de neerslaghoeveelheid plaatselijk gering kan zijn, zal de stevige oostenwind (en op zaterdag een noordoostenwind) de sneeuw over lage grondvlakken doen opwaaien. Dit kan leiden tot sneeuwduivels en plaatselijk opstuivende sneeuw.
Het resultaat? Een situatie waarin het lijkt alsof het niet hard sneeuwt, maar de weg plotseling verraderlijk wordt: op sommige plekken kaal, op andere plekken bedekt met opgewaaide sneeuw.
Vanaf zaterdag: een nieuwe “koude klap” uit het noorden
Net wanneer je denkt dat het weer verzacht, keert de winter met volle kracht terug. Vanaf zaterdag breidt een droge, koude hogedrukzone zich vanuit Scandinavië over Litouwen uit. De lucht wordt winderig, en vanaf zondag neemt de kou weer flink toe.
Het begin van volgende week wordt droog, koud en winderig verwacht. Dit betekent geen natte sneeuw, maar de ijzige “droge kou” waar velen dit jaar al moe van zijn geworden.
Weersverwachting voor de week: van extreme kou naar sneeuw, en weer ijzige kou
- Woensdag, 4 februari: Geen sneeuw voorspeld, ’s nachts plaatselijk mist, rijp. Oostenwind neemt toe, met windstoten tot 15 m/s in de westelijke regio’s. ’s Nachts temperatuur zakt tot -17…-21 °C, lokaal tot -25…-22 °C in het noorden en oosten, rond -16…-14 °C aan de kust. Overdag -12…-10 °C, in het noordoosten tot -16…-13 °C.
- Donderdag, 5 februari: Er valt sneeuw, overdag plaatselijk meer, lokaal opstuivend. Oostelijke wind met windstoten tot 15 m/s in de westelijke regio’s. Koelste moment ’s nachts: -16…-11 °C, in het noordoosten tot -19…-17 °C. Overdag -9…-4 °C.
- Vrijdag, 6 februari: Af en toe neerslag – voornamelijk sneeuw, maar in het zuidwesten, zuiden en zuidoosten mogelijk lichte motregen met ijzel. Oostelijke wind, met windstoten tot 14 m/s aan de westelijke rand. ’s Nachts -8…-3 °C, overdag -6…-1 °C.
- Zaterdag, 7 februari: ’s Nachts lichte neerslag, voornamelijk sneeuw, in het zuiden mogelijk lichte motregen. Overdag minder neerslag. Noord-oostelijke wind met windstoten tot 14 m/s. ’s Nachts -7…-3 °C, overdag -6…-1 °C, in het noorden tot -8 °C.
- Zondag, 8 februari: Nauwelijks meer neerslag. Noord-oostelijke wind 6–11 m/s. ’s Nachts weer strenge vorst tot -20…-15 °C, in het zuidwesten en zuiden -14…-9 °C. Overdag -14…-9 °C, het koudst in de noordelijke regio’s.
- Maandag, 9 februari: Geen sneeuw. Zwakkere, variabele wind. ’s Nachts -24…-19 °C, in het westen en noordwesten -18…-13 °C. Overdag -14…-9 °C.
- Dinsdag, 10 februari: Ook geen neerslag. ’s Nachts -24…-19 °C, overdag -12…-7 °C.
- Woensdag, 11 februari: Er kan een beetje sneeuw vallen. Zwakke oostelijke wind. ’s Nachts -13…-10 °C, in het noordoosten ’s nachts aan het begin tot -18…-14 °C. Overdag -8…-3 °C.
Kortom, na een tijdelijke “verzachting” wacht Litouwen opnieuw strenge kou. En het gevaarlijkste moment zal zijn wanneer sneeuw, motregen en lichte ijzel samenvallen met temperatuurschommelingen – dit is precies wanneer de winter het meest bedrieglijk wordt.
Wat zijn jouw ervaringen met dit soort grillig winterweer? Deel je tips om veilig te blijven in deze omstandigheden!