Je schoenen vol pekelvlekken na één nat weekend — been there. Ik merkte dat veel mensen online aanraden om snel even WD‑40 te spuiten om water en zout buiten te houden. Lees dit nu: wat op het eerste gezicht slim lijkt, kan je favoriete leren of gelijmde schoenen binnen één winter naar de schroothoop helpen.
Waarom WD‑40 verleidelijk is — en waarom dat gevaarlijk kan zijn
WD‑40 is overal in huis: goedkoop, makkelijk te vinden bij bouwmarkten als Gamma of Action en het voelt als een snelle oplossing. In mijn praktijk zie ik het vaak: mensen grijpen naar wat onder de werkbank ligt als het even regent.
- Kortstondige waterafstoting: WD‑40 legt een oliënde laag die eerst water afstoot.
- Maar die laag trekt vuil en zout aan als een magneet — je schoen wordt sneller vies.
- Petroleumproducten kunnen leer uitdrogen, verkleuren of leren naden doen barsten.
- WD‑40 kan lijmweekmakers bevatten — bij gelijmde zolen betekent dat: zolen los.
- Op glad ijs werkt het averechts: de smeerlaag maakt zolen glibberig.
Wat fabrikanten niet willen dat je weet
Schoenmerken en schoenmakers raden specifieke impregneermiddelen aan. Dat is niet alleen marketing: die sprays en waxen zijn getest op materialen, kleurvastheid en hechting. Velen vergeten dat goedkope universele middelen geen rekening houden met naden, nadenlijmen en ademend vermogen.
Wat je wél moet gebruiken (en waar je het koopt)
In Nederland vind je goede producten eenvoudig: Bever en Decathlon hebben Nikwax- en Collonil-producten, Hema en Blokker verkopen voordelige impregneer sprays, en Bol.com heeft een enorm assortiment. Een degelijke pot schoenwax of een Nikwax TX.Direct is meestal tussen de €8 en €15 — geen dure grap vergeleken met een nieuwe schoen.
- Nikwax (textiel en leer) — goed voor wandelschoenen en synthetisch materiaal.
- Collonil (leercrèmes en sprays) — geschikt voor nette leren schoenen.
- Beeswax of dubbin — klassiek voor ruig leer (en herstelt vetten).
- Siliconenvrije sprays — ademend vermogen blijft behouden.
Praktische vergelijking
WD‑40 op schoenen werkt als water op een vettige pan: even lijkt alles schoon, maar je trekt nieuwe viezigheid aan. Goede impregneer spray werkt meer als een fijne filter: hij blokkeert water, maar laat het materiaal ademen.
Stap-voor-stap: heb je per ongeluk WD‑40 gebruikt? Zo herstel je de schade
Ik heb dit meerdere keren bij klanten gezien. Volg deze stappen voordat je je schoenen opgeeft.
- Stap 1 — Direct deppen: verwijder overtollige olie met een schone doek, veeg niet smeerend weg.
- Stap 2 — Ontvetten: reinig met lauw water en afwasmiddel (bijvoorbeeld Dreft) of speciaal lederreiniger. Gebruik een zachte borstel.
- Stap 3 — Neutraliseren: strooi talkpoeder of bakpoeder op vette plekken, laat enkele uren intrekken en borstel af.
- Stap 4 — Diepere reiniging: gebruik isopropylalcohol alleen voor synthetische delen (niet op blank leer zonder testvlak).
- Stap 5 — Conditioneren: behandel leer met een voedende lederbalsem of beeswax om uitdrogen te voorkomen.
- Stap 6 — Herimpregneren: na volledige droging één of twee dunne lagen schoenspray aanbrengen volgens productinstructie.
Belangrijk: Als de zool loskomt of naden brokkelen, ga naar een schoenmaker — in Nederland kost een goede reparatie vaak minder dan vervanging en veel schoenmakers herstellen gelijmde zolen vakkundig.
De winterhack die fabrikanten wél willen dat je weet
Wil je echt droge voeten en behoud van je schoenen? Probeer deze niet voor de hand liggende methode die ik vaker aanbeveel:
- Reinig schoenen grondig en laat 24 uur drogen bij kamertemperatuur (niet bij de verwarming).
- Breng een dunne laag beeswax (voor leer) of Nikwax TX.Direct (voor textiel) aan op ongeveer 20 cm afstand.
- Maak zolen stroever: schuur lichtjes met fijn schuurpapier of gebruik anti-slip pads voor schoenen — dit voorkomt de gladheid waar WD‑40 om bekend staat.
- Herhaal de behandeling elke 6–8 weken tijdens natte maanden of na langdurige blootstelling aan pekel.
In mijn praktijk werkt deze aanpak als een paraplu voor je schoenen: hij beschermt zonder ze te verstikken.
Snelle tips (voor op je boodschappenlijstje)
- Koop Nikwax/Collonil bij Bever, Decathlon of Bol.com.
- Vermijd universele spuitbussen met petroleum voor leren schoenen.
- Heb je een budgetoptie nodig? Kies een schoencrème met wax in plaats van WD‑40.
- Geen tijd? Laat je laarzen behandelen bij de schoenmaker; vaak een snelle en betaalbare service.
By the way: zoutplekken kun je na droging meestal wegpoetsen met een zachte borstel en een beetje azijn-op-water (1:3), maar test eerst op een onopvallend stukje.
Laatste waarschuwing en conclusie
WD‑40 is handig voor roest en scharnieren, maar niet voor schoenen. Het kan materiaal beschadigen, vuil aantrekken en zolen glad maken — precies het omgekeerde van wat je in de winter nodig hebt. Investeer in de juiste producten of een schoenmaker; dat betaalt zich terug in levensduur en comfort.
Heb jij ooit WD‑40 op schoenen gebruikt of een andere snelle wintertruc geprobeerd die werkte (of juist niet)? Deel je ervaring hieronder — ik ben benieuwd welke hacks echt werken in Nederlandse winters.