Je struikelt er steeds vaker over in de supermarkt: tofu. Van de veganistische speciaalzaak tot je lokale Albert Heijn of Jumbo, het lijkt overal te zijn. Maar voor velen blijft de vraag hangen: waarom zou je betalen voor deze ‘plantaardige kaas’ als je ook een echte kaas kunt kopen voor een vergelijkbare, of zelfs lagere prijs? Zeker als je niet eens veganist bent. Het antwoord is niet zo simpel als het lijkt, want tofu kan verrassend veelzijdig zijn, maar er is één cruciaal detail dat veel kopers doet afhaken – en dat wil je weten voordat je je geld uitgeeft.
Als je verwacht dat tofu een plantaardig alternatief is voor Goudse kaas, dat smelt, geurt en ‘uitrekt’ zoals zuivelproducten – is de kans op teleurstelling groot. Maar kijk je naar tofu als een neutrale eiwitbron die je naar hartenlust kunt aanpassen, dan kan het je juist positief verrassen.
Wat is tofu eigenlijk – en waarom noemen we het ‘sojakaas’?
Tofu wordt gemaakt van sojabonen, specifieker: van sojamelk die gestremd wordt, net zoals bij de productie van kwark of harde kaas. Vanwege dit productieproces wordt het vaak ‘sojakaas’ genoemd, maar dit is meer een vergelijking van de techniek dan van de smaak of functie.
Het grootste voordeel van tofu is de voedingswaarde: het is een van de beste plantaardige eiwitbronnen, boordevol essentiële aminozuren. Tofu bevat doorgaans minder calorieën en minder vet dan traditionele kazen, wat voor sommigen een duidelijk pluspunt is. Daarnaast is tofu vaak ook een ijzerbron, en het calciumgehalte hangt af van het stollingsmiddel bij de productie – dus etiketten lezen is hier belangrijk.
Juist dit punt is relevant in Nederland, waar sommigen denken dat tofu automatisch een ‘superfood’ is. Het kan een goede keuze zijn, maar de samenstelling en voedingswaarde van tofu van verschillende merken kunnen sterk variëren.
Hard of zacht: waarom smaak en textuur zo verschillen
Tofu kennen we in twee hoofdtypes: vast (firm) en zacht (silken). Het verschil zit in het gehalte aan vaste stoffen: zachte tofu bevat meer water en heeft een romigere, puddingachtige textuur, terwijl vaste tofu beter geschikt is om te snijden, bakken en marineren.
Dit is waar het misgaat voor veel nieuwkomers: als je voor het eerst tofu koopt en kiest voor de zachte variant, in de hoop op ‘kaas’, word je vrijwel zeker teleurgesteld. Zachte tofu is een heel ander product, meer geschikt voor desserts, sauzen, soepen of smoothies, maar niet voor een ‘gebakken plakje op brood’.
De grote tofu-waarheid: het heeft wel smaak, maar niet wat je verwacht
Een van de meest hardnekkige mythes is dat tofu ‘geen smaak’ zou hebben. Dat is niet helemaal waar. Het heeft een subtiele, eigen smaak, maar die is niet uitgesproken en zeker niet vergelijkbaar met die van zuivelkaas.
Mensen beschrijven de smaak van tofu vaak als zacht, nootachtig, soms een beetje als geweekte amandelen of ‘groen’ graan. Het is subtiel, maar aanwezig. En daarom is het vaak zo flauw om tofu als een simpel ‘kaasblokje’ te eten – hier maken veel mensen de eerste grote fout.
In Nederland wordt tofu vaak gekocht als kaasalternatief op brood – en juist daar valt het vaak tegen. Want tofu is niet bedacht als ‘beleg’. Het is ontworpen als een ingrediënt dat de smaken van andere producten absorbeert.
Waarom tofu een ‘spons’ wordt genoemd en hoe je het heerlijk maakt
Tofu werkt het best als het niet de hoofdrol speelt qua smaak, maar als de ‘basis’. Het absorbeert marinades en kruiden als een spons. Mits goed voorbereid, kan het daardoor ontzettend lekker zijn.
Het grootste verschil zit hem niet tussen ‘lekkere en niet-lekkere tofu’, maar tussen tofu dat:
- Rechtstreeks uit de verpakking wordt gegeten,
- En tofu dat op de juiste manier is bereid: uitgelekt, gemarineerd en goudbruin gebakken.
Bakken in de pan verbetert de textuur direct: tofu wordt steviger en krokant van buiten. Maar als het niet gemarineerd is, kan het nog steeds vlak blijven. En hier ligt de tweede veelvoorkomende fout: mensen bakken tofu zonder enige smaakmaker en concluderen dan dat het product waardeloos is.
Is tofu het kopen waard als je geen veganist bent?
Hier komt de kern van de zaak. Als je geen veganist bent, is tofu geen noodzaak. Maar het kan een slimme keuze zijn in bepaalde situaties.
Tofu is het kopen waard als je:
- Een licht, eiwitrijk product zoekt voor het avondeten,
- Je dieet wilt variëren en vetten wilt verminderen,
- Het wilt toevoegen aan salades, wokgerechten of pasta’s,
- Een snelle, vullende vleesloze maaltijd wilt bereiden.
Maar als je doel is om kaas te vervangen door een blokje tofu – dan is de strijd bijna altijd verloren, omdat de smaak en textuur simpelweg tot een andere categorie behoren.