U ziet het op elke verpakking: “vegan collagen”, “plant-based collagen boosters” — aantrekkelijk en makkelijk. Maar laten we eerlijk zijn: plantaardig collageen is een andere categorie dan wat onderzoekers en voedingsspecialisten onder ‘collageen’ verstaan. In deze tekst leg ik uit waarom dat zo is, wat wél werkt en hoe u slimme keuzes maakt in Nederlandse winkels als De Tuinen of Holland & Barrett.
Wat is collageen eigenlijk?
Collageen is een structureel eiwit dat in dieren voorkomt — huid, botten, pezen — en heeft een unieke triple-helix structuur. Belangrijke aminozuren zijn glycine, proline en hydroxyproline. Die hydroxyproline ontstaat door een dierlijke enzymatische modificatie (post-translationele wijziging). Simpel gezegd: planten maken geen collageen zoals dieren dat doen.
Waarom ‘plantaardig collageen’ anders is
Producten die als plantaardig collageen worden verkocht, bevatten meestal geen echte collageenmoleculen. In plaats daarvan vindt u één of meer van de volgende ingrediënten:
- aminozuren en proteïne-extracten uit soja, erwten of rijst;
- vitamine C, zink, silica — nutriënten die de huidgezondheid ondersteunen;
- botanische stoffen (hyaluronzuur-achtige plantaardige extracten) die hydratatie verbeteren.
Die ingrediënten kunnen de huid óndersteunen, maar ze vormen geen triple-helix collagenen die huidstructuur direct herstellen zoals dierlijke collageenpeptiden mogelijk doen.
Wetenschappelijke onderbouwing en realistische verwachtingen
Er is behoorlijk wat onderzoek naar hydrolysed collagen (vis, rund) dat aantoont dat bepaalde peptiden de huidelasticiteit en gewrichtsgezondheid kunnen verbeteren. Voor plantaardige mixes ontbreekt vaak harde klinische bewijsvoering op dat niveau.
Belangrijk: sommige bedrijven ontwikkelen recombinant of gefermenteerd ‘menselijk’ collageen via gist of bacteriën. Technisch gezien is dat geen dierlijke bron en komt het dichter bij echt collageen — maar zulke producten zijn nog prijzig en minder algemeen verkrijgbaar.
Praktische tips: wat kunt u kiezen?
- Wilt u écht collageen-effect? Kies voor hydrolyzed collagen (marine of bovine) met klinische data.
- Bent u vegan? Zoek naar producten met vitamine C, zink, silica en goed samengestelde aminozuren; beschouw ze als huidondersteuning, niet als vervanging van collageen.
- Let op etiketten: ‘collagen peptides’, ‘hydrolyzed collagen’ versus ‘vegan collagen complex’ — dat zijn geen synoniemen.
- Overweeg voedingskeuzes: eieren, vis, noten, citrus en groene bladgroenten helpen uw lichaam zelf collageen te vormen (vitamine C en aminozuren).
Een kort praktijkvoorbeeld uit de winkel
In Amsterdam zag ik onlangs een populair merk dat ‘vegan collagen’ promootte met silica uit brandnetel en vitamine C. Prima als hydraterende boost, maar de claims over rimpelvermindering waren te optimistisch — daar heeft u bewijs van gecontroleerde studies voor nodig. Dat is niet altijd aanwezig.
Conclusie
Plantaardig collageen is geen directe vervanging voor dierlijk collageen. Het biedt waarde — vooral voor wie plantaardig leeft — maar u moet onderscheid maken tussen ondersteunende nutriënten en echte collageenpeptiden. Als u helder wilt investeren in huid of gewrichten: lees labels, vraag naar klinisch bewijs en combineer supplementen met een voedingspatroon dat collageenopbouw ondersteunt.
Heeft u een favoriete vegan huidkuur of juist ervaring met marine collagen? Deel uw ervaring hieronder — ik lees graag welke producten echt werkten.