De wereld schudt op haar grondvesten door de energiecrisis, aangewakkerd door de conflict in het Midden-Oosten. Te midden van deze onrust overweegt de Amerikaanse president Donald Trump een ongekende stap: het versoepelen van sancties op Russische olie. Experts waarschuwen dat dit een verkeerd signaal kan afgeven aan Poetin op een cruciaal moment.
In de gangen van Washington en Moskou worden beslissingen genomen die de loop van de oorlog in Oekraïne ingrijpend kunnen veranderen. Volgens diverse betrouwbare media-bronnen overweegt president Trump serieus de mogelijkheid om de beperkingen op Russische olie te versoepelen. Het doel van het Witte Huis is om de wereldwijde energieprijzen te temperen, maar tegelijkertijd dreigt de Amerikaanse leider een reddingslijn te werpen naar Vladimir Poetin, wiens regime zich in een kritieke fase bevindt. De inkomsten uit olie en gas vormen nog steeds ongeveer een kwart van de Russische staatsbegroting en zijn een essentiële financieringsbron voor de oorlog tegen Oekraïne.
Een telefoontje dat de markten deed sidderen
Volgens persbureau Reuters hintte Trump tijdens het eerste telefoongesprek van dit jaar met Poetin direct naar een mogelijke versoepeling van de sancties. Dit gesprek vond plaats kort nadat de Russische leider publiekelijk verklaarde dat het conflict tussen de VS en Iran onvermijdelijk een wereldwijde energiecrisis zou ontketenen. Ironisch genoeg is de Russische economie zelf ook kwetsbaar; na het wegvallen van de aanvoer uit Venezuela, zouden verstoringen in de export van Iraanse olie een harde klap zijn voor Moskou.
De crisis in het Midden-Oosten: een onverwacht drukmiddel voor Moskou
De onrust op de wereldwijde oliemarkten wordt momenteel gedomineerd door een overeenkomst, elf dagen geleden gesloten tussen de VS en Israël, gericht tegen het regime in Teheran. Als reactie hierop heeft Iran drastische maatregelen genomen en blokkeert het de strategische Straat van Hormuz, de belangrijkste doorvoerroute voor olie ter wereld, waarlangs normaal gesproken zo’n 20 procent van de wereldwijde olie wordt getransporteerd. Volgens NTV schoten de olieprijzen hierdoor op de markten tijdelijk met meer dan 50 procent omhoog, tot een piek van 119 Amerikaanse dollars per vat. Zulke hoogtes werden niet meer gezien sinds het begin van de grootschalige oorlog in Oekraïne.
Deze prijsstijging legt enorme politieke druk op het Witte Huis. Trump zelf ontkent dit niet. “The Kyiv Independent” citeert de Amerikaanse president op een persconferentie in Florida, waar hij openlijk verklaarde dat bepaalde sancties op Russische olie tijdelijk kunnen worden opgeschort om de prijzen te stabiliseren totdat de situatie in het Midden-Oosten normaliseert.
De ‘Hemingway-momenten’ van de Russische economie
Westerse experts slaan echter alarm; de concessies van Trump aan Moskou zouden op het meest ongelegen moment komen. Na vier jaar uitputtende oorlog in Oekraïne beginnen de westerse sancties eindelijk tastbare resultaten af te werpen.
De speciale VN-gezant voor sancties, David O’Sullivan, schetste een somber beeld van de Russische economie aan het Duitse nieuwsnetwerk RND: “De Russische economie bevindt zich in een rampzalige staat. Alle economische indicatoren knipperen rood.”
Volgens O’Sullivan hebben de westerse sancties hun vallen eindelijk gesloten. Het land glijdt weg in een recessie, kampt met enorme begrotingstekorten, ongrijpbare inflatie en recordhoge rentetarieven. Russische banken verdrinken in slechte leningen die de industrie aanging om de oorlogsmachine te financieren en nu niet kan terugbetalen. De EU-diplomaat vergelijkt de situatie met een naderende financiële crisis anno 1998 en noemt het een ‘Hemingway-moment’ – wanneer de bankroet eerst heel langzaam nadert en dan plotseling toeslaat.
Druk in Europa en twijfels bij experts
Het is duidelijk dat Poetin meesterlijk probeert te profiteren van het conflict in Iran als geopolitiek drukmiddel om zijn economie uit de greep van sancties te bevrijden. Hoewel Trump beweert dat hij de Russische president heeft geadviseerd dat deze “nuttiger” zou zijn als hij gewoon de oorlog in Oekraïne zou beëindigen, juichen vertegenwoordigers van Moskou al. De Russische speciale gezant Kirill Dmitriev heeft publiekelijk aangekondigd dat de onderhandelingen met Washington over sanctieversoepeling al gaande zijn. Vorige week nam de VS een eerste uitzondering, waardoor tankers 30 dagen lang Russische olie naar India mochten exporteren.
Ook in Europa groeit de druk om sancties te versoepelen. De Hongaarse premier Viktor Orbán, die traditioneel nauwe banden onderhoudt met Moskou, heeft de crisis in het Midden-Oosten aangegrepen om in een brief aan Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen te eisen dat alle energiesancties tegen Rusland onmiddellijk worden stopgezet, met een beroep op de “explosieve” prijsstijgingen.
Onafhankelijke analisten in Washington twijfelen echter aan de effectiviteit van deze strategie. Experts die RTL/NTV spraken, stellen dat een versoepeling van de sancties op Russische olie slechts een symbolisch effect op de prijzen zou hebben zolang Iran de Straat van Hormuz blijft blokkeren. Als Trump deze stap toch zet, riskeert hij het gewenste resultaat thuis niet te bereiken, maar tegelijkertijd een vitale financiële injectie te geven aan Poetins oorlogsm Machine op het meest kritieke moment.
Wat denk jij? Zal Trump de Russische economie daadwerkelijk redden, of is dit een gevaarlijk spel dat de wereld verder destabiliseert?