De energymarkten zijn in rep en roer. Je zou het niet zeggen, maar de prijzen van aardgas zijn in twee dagen tijd met maar liefst 75% omhooggeschoten, en alleen al tijdens de laatste handelsdag was er een stijging van 35%. De prijs van TTF-futures in Amsterdam is hiermee de hoogste sinds 2023. Dit komt deels door een recente beslissing in Qatar om de productie tijdelijk stil te leggen na een drone-aanval in Iran. Wat betekent dit concreet voor jou en hoe moet je je hierop voorbereiden?
De schok op de markten: Wat is er precies gebeurd?
QatarEnergy, het staatsbedrijf van Qatar, heeft de productie van onder andere vloeibaar aardgas (LNG) in Ras Laffan stopgezet. Dit complex is verantwoordelijk voor ongeveer een vijfde van de wereldwijde LNG-leveringen. De markt reageerde direct: beleggers vrezen voor langdurige leveringsproblemen, zeker als de scheepvaart door de Straat van Hormuz langer beperkt blijft.
Analist Scott Shelton van TP ICAP noemde de stopzetting waarschijnlijk een voorzorgsmaatregel. LNG is zeer brandbaar en elke beschadiging aan de infrastructuur kan catastrofale gevolgen hebben. De hamvraag voor de markten is nu: hoe lang duurt deze “force majeure”-situatie?
De ernstigste schok sinds de Russische invasie
De escalatie van het conflict in het Midden-Oosten heeft geleid tot de sluiting of beperking van olie- en gasinfrastructuur in verschillende landen. Dit doet denken aan de situatie in 2022 na de Russische invasie in Oekraïne, toen de wereldwijde energiehandel ernstig werd verstoord. Veel mensen herinneren zich nog de toenmalige hoge prijzen en de zorgen over leveringszekerheid.
Analisten van Goldman Sachs hebben hun voorspelling voor gasprijzen in april 2026 verhoogd naar €55 per MWh (voorheen €36). In een pessimistisch scenario, waarbij de stromen een maand stilvallen, zou de TTF-prijs kunnen stijgen tot €74 per MWh – een niveau dat in 2022 leidde tot een sterke daling van de vraag in Europa. Als de verstoringen langer dan twee maanden duren, zouden de prijzen zelfs boven de €100 kunnen uitkomen.
Europa’s kwetsbaarheid: Volle opslag is cruciaal
Na de winter zijn de Europese gasopslagen slechts voor ongeveer 30% gevuld. Hierdoor is het continent sterk afhankelijk van LNG-import om de voorraden aan te vullen voor het volgende stookseizoen. De EU streeft ernaar om tegen 2027 volledig van Russisch gas af te zijn, maar de realiteit blijft complex: de wereldmarkt is gevoelig voor elke verstoring.
Noorwegen, Europa’s grootste gasleverancier, voorziet ongeveer 30% van de continentale vraag. Echter, zelfs hun capaciteit kan het verlies van wereldwijde LNG-stromen niet volledig opvangen als de Straat van Hormuz geblokkeerd blijft.
- De Europese gasopslag is momenteel slechts 30% gevuld.
- LNG-import is cruciaal voor de aanvulling van de voorraden.
- Noorse leveringen zijn belangrijk, maar niet voldoende om wereldwijde verliezen te compenseren.
De Noorse minister van Energie gaf al aan dat de huidige gebeurtenissen de discussie binnen de EU over een verbod op Russisch gas opnieuw kunnen aanwakkeren. Geopolitiek dwingt Europa opnieuw tot een keuze tussen veiligheid, prijs en politieke principes.
Grote klap voor Azië: Een gevaarlijke dubbele klap
Het grootste gevaar op de korte termijn dreigt voor Zuid-Azië. Volgens gegevens van Kpler zijn Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten goed voor 99% van de LNG-import van Pakistan, 72% van Bangladesh en meer dan de helft van India. Deze landen hebben beperkte opslagmogelijkheden. Verstoringen in de levering kunnen hier dus leiden tot directe vraagvermindering en rantsoenering, in plaats van een prijzenoorlog op de spotmarkt.
Voor India is de dreiging nog groter: ongeveer 60% van de geïmporteerde olie komt uit het Midden-Oosten, en meer dan de helft van de LNG-contracten is gekoppeld aan de prijs van Brent-olie. Stijgen zowel olie als gas, dan krijgt het land een dubbele – fysieke en financiële – klap te verwerken.
- Pakistan is voor 99% afhankelijk van Qatar en de VAE voor LNG.
- Bangladesh importeert 72% van zijn LNG uit deze regio.
- India krijgt een dubbele klap door stijgende olie- en gasprijzen.
Sommige Aziatische landen hebben al noodplannen geactiveerd, zoeken naar alternatieve leveranciers en verhogen hun aankopen op de spotmarkt.
Metaal- en industriële kettingreactie
Na het stilleggen van de productie in Qatar zijn de aluminiumprijzen op de London Metal Exchange met meer dan 2% gestegen. QatarEnergy en zijn partner Norsk Hydro ASA bezitten 50% van de aandelen in Qatalum, een van de grootste aluminiumproducenten in de regio. Verstoringen in het transport door de Straat van Hormuz beïnvloeden niet alleen de energiestromen, maar ook die van metalen.
Dit betekent een bredere kettingreactie, van energie tot de bouw, auto-industrie en elektronica. De gevolgen kunnen dus veel verder reiken dan je op het eerste gezicht zou denken. Sterker nog, de prijzen van veel producten die wij dagelijks gebruiken, kunnen stijgen.
Europa aan de vooravond van een nieuwe energietest
De recente prijsstijging van 75% in twee dagen tijd toont aan hoe kwetsbaar het mondiale energiesysteem is. Zelfs een tijdelijke onderbreking van de levering in een regio die een enorm deel van de wereldenergiehandel faciliteert, kan een financiële storm veroorzaken.
Als het conflict snel de-escaleert, kunnen de prijzen stabiliseren. Maar als de Straat van Hormuz geblokkeerd blijft, kan de wereld geconfronteerd worden met een nieuwe energieschok – mogelijk ernstiger dan die van 2022. Wat denk jij dat de beste manier is om je hier als consument op voor te bereiden?
Bron: https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-wstrzas-na-rynkach-ceny-gazu-wystrzelily-75-procent-w-dwa-dn,nId,22614927