Heb je ooit gedacht: “Gewoon even olie wegspoelen, probleem opgelost”? Ik hoorde datzelfde zinnetje honderden keren van klanten bij loodgieters. Eén scheutje vet lijkt onschuldig, maar kan je binnen weken een verstopte leiding en honderden euro’s aan reparatiekosten opleveren.
Lees dit nu — vooral met de koude Nederlandse winters en oude huizen in steden als Amsterdam en Utrecht: bewaar jezelf die berg ellende en handel slim voordat het riool je belt.
Waarom één scheut olie zo gevaarlijk is
Ik merkte dat veel mensen vet zien als vloeibaar vuil dat water alles wel meenemen zal. Dat klopt niet. Zodra olie afkoelt, verandert het van sluipende vloeistof in kleverige substantie.
Vet hardt uit in leidingen en vormt laagjes die werken als lijm voor etensresten en haren — en dan heb je een echte plug. Het is hetzelfde principe als koude frituurvet die in een pan een dikke plak vormt.
Hoe vet zich gedraagt in je riool
- Warm vet: vloeibaar, maar het koelt af in de afvoer.
- Afkoelend vet: plakt aan wand van buis en bouwt laag op laag op.
- Na maanden: kleine blokkades > minder doorstroming > grote verstopping.
Welke oliën moet je direct vermijden?
In mijn gesprekken met loodgieters kwam steeds hetzelfde lijstje terug. Dit zijn de grootste boosdoeners — sommige zijn minder voor de hand liggend dan je denkt.
- Frituurolie (gebruikte zonnebloem-, arachide- of olijfolie)
- Bakcijfervet (boter en reuzel)
- Kokosolie en palmolie (zeer snel hardend)
- Motorolie en keukenrestolie gemixt
- Salade- en dressing-olies in grote hoeveelheden
- Gebruikte visolie (zeer sterk geurend en plakkerig)
- Sausen met veel vet (mayonaise, romige sauzen)
Nooit deze oliën door de gootsteen of het doucheputje gieten — ook niet met heet water erachteraan.
Wat gebeurt er in Nederlandse leidingen en het riool?
Onze huizen zijn aangesloten op verzamelsystemen die niet ontworpen zijn om kilo’s vet te verwerken. In oudere woningen zie je vaak smallere leidingen en bochten waar vet zich graag nestelt.
Als het misgaat, bel je vaak de loodgieter of de gemeente. Dat betekent wachttijd, vies werk en kosten — soms wordt het probleem pas zichtbaar bij vorst of bij een dikke regenbui. In mijn regio zeggen loodgieters: “We zien dit vooral na de feestdagen.”
De menselijke kant
Ik sprak een loodgieter uit Rotterdam die me vertelde dat één gezin een jaar lang kleine hoeveelheden olie wegspoelde — tot een enorme vetprop het hele blok trof. Emotioneel zwaar en duur om te herstellen.
Praktische life-hack: zo gooi je olie wél weg (stap-voor-stap)
Ik testte deze methode thuis en het werkt simpel, goedkoop en gemeentelijk vriendelijk.
- Stap 1: Laat olie afkoelen. Giet warme olie nooit meteen weg.
- Stap 2: Schraap grove restjes met een spatel in een lege blik of pot.
- Stap 3: Giet de afgekoelde olie in een oude fles of pot via een trechter.
- Stap 4: Sluit de fles en breng naar de milieustraat of lever in bij een inzamelpunt (sommige gemeenten en supermarkten hebben hiervoor mogelijkheden).
- Stap 5: Veeg pannen uit met keukenpapier en gooi dat papier in het restafval — niet in GFT tenzij je gemeente anders aangeeft.
Als je weinig olie hebt: bewaar het in een lege fles en gooi het bij het restafval. Voor grotere hoeveelheden: breng het naar de gemeentewerf (milieustraat) of speciale verzamelpunten bij recyclingcentra in Nederland.
Wat je best niet doet (en waarom sommige “snelle oplossingen” gevaarlijk zijn)
- Giet geen heet water met afwasmiddel door de leiding als er al veel vet ligt — dat lost vaak alleen een stukje op en verspreidt de prop verder.
- Gebruik geen agressieve chemische ontstoppers: die kunnen PVC en rubber afsluitingen aantasten en zijn slecht voor hemelwater/riolering.
- Verstop je afvoer niet met provisorische hacks; soms is professionele verwijdering de enige juiste stap.
Veiliger alternatief bij beginnende verstopping
Probeer eerst dit (ik heb het toegepast met succes): giet heet (geen kokend) water met een scheut afwasmiddel in de afvoer, laat 15 minuten weken, spoel dan met heet water door. Werkt niet? Tijd voor de loodgieter.
Extra tips speciaal voor Nederlandse huishoudens
- Informeer je bij de gemeente of er een olie-inleverpunt is — veel gemeentes hebben handige pagina’s met info.
- Koop een simpele frituurvet-fles bij Gamma, Praxis of online — ideaal voor opslag en inleveren.
- Plaats een zeefje in de gootsteen; het scheelt veel haren en grof vuil waar vet aan plakt.
In mijn praktijk (lees: gesprekken met loodgieters en eigen proefjes) bleek dat gewone kleine gewoonten een hoop ellende voorkomen. Een beetje moeite nu bespaart je vaak honderden euro’s later.
Als het al mis is: wanneer bel je de loodgieter?
Bel een professional wanneer:
- water niet meer wegloopt ondanks warm water en afwasmiddel;
- er vieze geuren blijven hangen rond afvoer(s);
- meerdere afvoeren tegelijk langzaam worden — dat duidt op grotere prop verderop.
Tip: maak een foto van het putje en noteer wanneer het begon — handig voor de loodgieter en voor gemeentelijke meldingen.
By the way, veel Nederlandse loodgieters geven korting op preventief onderhoud als je een afspraak combineert na een seizoen (bijvoorbeeld na de feestdagen).
Slot — kort en eerlijk
Je gootsteen is geen prullenbak voor vet. Ik zag genoeg gevallen om te weten dat één simpele regel veel ellende voorkomt: verzamel olie, gooi het niet weg. Gebruik een flesje, lever het in, of breng het naar de milieustraat.
Wat is jouw truc om olie kwijt te raken? Heb je ooit een vetverstopping gehad en hoe heb je het opgelost? Deel je ervaring hieronder — andere lezers (en loodgieters) zullen je dankbaar zijn.