Werd je wakker met een gevoel van buitengewone kou? Je bent niet de enige. Vlak over de grens, in Letland, zijn de temperaturen gisteren kelderhard gedaald tot een extreem niveau dat we al sinds 2012 niet meer hebben gezien. Dit is geen alledaagse winterdip; dit is een signaal dat we ons moeten voorbereiden op serieuze kou.
De meteorologen sturen een duidelijke boodschap: deze arctische luchtmassa is niet van plan om snel te verdwijnen. En de komende dagen kunnen een ware beproeving worden, ook voor ons in Nederland. Het is cruciaal om te weten wat deze extreme kou kan betekenen en hoe je je hierop kunt voorbereiden.
Een ijzige burenruzie: -32°C in Daugavpils
Op zaterdagochtend, nauwelijks een paar kilometer van de Litouwse grens in Daugavpils, Letland, registreerden thermometers een verontrustende -32 graden Celsius. Dit is de laagste temperatuur die in buurland Letland is gemeten sinds februari 2012. Je zou denken dat dit een incidentele koudegolf is, maar de realiteit is grimmiger.
Volgens het Letse Centrum voor Milieu, Geologie en Meteorologie, werd deze extreme kou gemeten bij het Ruģeli-reservoir. Dit is niet zomaar een winterdag; een koude-intensiteit van dit niveau hebben de Letten al meer dan een decennium niet ervaren.
De kou reist mee: wat betekent dit voor ons?
De ernst van de situatie wordt onderstreept door data van de wegeninfrastructuur. Sensoren op de A6-snelweg, nabij de luchthaven van Daugavpils, toonden -28 graden. Aangezien Daugavpils slechts 25 kilometer van de grens ligt, is het aannemelijk dat vergelijkbare omstandigheden ook in het noordoosten van Litouwen heersten. Dit geeft een indicatie van hoe snel de kou zich kan verspreiden.
Natuurlijk is kou niet overal even fel. Terwijl de arctische kou bij de grens met Litouwen en Wit-Rusland toeslaat, is het elders in het land milder, maar zeker niet zacht te noemen. In Staļģene, dichter bij Šiauliai, werd bijvoorbeeld een temperatuur van -28 graden gemeten.
De contrasten zijn enorm: aan de kust bij Kaap Kolka was het slechts -7 graden. Dit laat zien hoe snel de temperatuur kan variëren, zelfs op relatief kleine afstanden. In de hoofdstad Riga was het -16 graden, maar in de buitenwijken daalden de temperaturen tot -25 graden. Grote delen van Letland (Vidzeme en Latgale) worden momenteel geteisterd door mist, lichte sneeuwval en rijpvorming.
Is dit de koudste winter in 14 jaar?
Hoewel -32 graden behoorlijk angstaanjagend klinkt, is het nog niet het absolute record. De koudste 31 januari ooit gemeten was in 1956, toen het in Daugavpils maar liefst -42,7 graden vroor. Vergeleken met de mildere winters van de afgelopen jaren, kunnen we de huidige situatie echter gerust extreem noemen.
En nu komt het belangrijkste nieuws: dit is nog maar het begin. De weersvoorspellingen bieden weinig troost, zowel voor de Letten als voor ons. Verwacht wordt dat de kou in de nacht van zondag op maandag verder zal toenemen. Op maandag 2 februari, zouden er lokaal zelfs nieuwe koude-records kunnen worden gebroken.
Ter vergelijking: in 2012 werd op 2 februari in het stadje Zosēni een temperatuur van -30,8 graden geregistreerd. De kans is groot dat dit getal de komende dagen zal worden overschreden. Bewoners, met name in de oostelijke regio’s dicht bij de grens, wordt dringend aangeraden om hun veiligheid en die van hun bezittingen te waarborgen.
Bereid je voor: wat kun je doen?
De kou kan plotseling toeslaan en onaangename verrassingen veroorzaken. Hier zijn enkele tips om je hierop voor te bereiden:
- Check je verwarming: Zorg ervoor dat je verwarmingssysteem optimaal functioneert. Een kleine storing kan nu grote gevolgen hebben.
- Bescherm je leidingen: Bevriezing van waterleidingen is een reëel gevaar. Overweeg om ongebruikte kranen te openen of leidingen te isoleren.
- Kledinglaagjes zijn je vriend: Kleed je in laagjes om warm te blijven. Vergeet je hoofd en handen niet!
- Hydratatie bij kou: Ook bij kou is het belangrijk om voldoende te drinken, maar vermijd alcoholische dranken die het gevoel van warmte kunnen maskeren.
- Veiligheid voorop: Pas je buitenactiviteiten aan de weersomstandigheden aan. Houd lokale weerswaarschuwingen nauwlettend in de gaten.
Het is duidelijk dat de winter zich laat gelden. Hoe ga jij je voorbereiden op de aangekondigde koudegolf?