Je denkt dat ‘standby’ onschuldig is: het lampje brandt, alles lijkt rustig. Maar ik zag genoeg vonken en gesmolten stekkerdozen om te weten dat dat niet altijd zo is. Lees dit nu, vooral met de winter en meer binnengebruik in Nederland — één simpele handeling kan brand, hoge energierekening of dataverlies voorkomen.
Waarom “standby” niet zo onschuldig is als je denkt
Veel apparaten verbruiken continu kleine beetjes stroom. Dat is niet alleen zonde van je euro’s, het kan ook gevaarlijk worden als een adapter of stekkerdoos warmte opbouwt.
In mijn werk met elektriciens merkte ik: dezelfde, onopvallende kabels die je elke nacht negeert, zijn vaak de bron van huisbranden en storingen. Brandweer en installateurs in Nederland horen deze verhalen regelmatig — vooral uit oudere huizen en studentenkamers waar alles op één stekkerdoos hangt.
De 7 apparaten die je direct moet uitpluggen of helemaal uitzetten
- Mobiele- en laptopladers — vooral goedkope USB-adapters. Die worden heet onder dekens of als ze continu in het stopcontact blijven.
- Spelconsoles en mediaspelers (PlayStation, Xbox, Ziggo-box) — ze gebruiken veel standby-stroom en kunnen oververhitten in een dichte kast.
- Oudere televisies en ‘plasmas’ — oudere voedingen kunnen warm worden en defect raken.
- E-bike en accu-laders — in Nederland steeds vaker oorzaak van elektrische branden omdat accu’s en laders fel kunnen opwarmen.
- Elektrische kachels en olie-radiatoren die op standby blijven — een schakelaar kan falen en een verwarmingselement kan te heet worden.
- Halogeenlampen en dimmers met transformatoren — sommige transformatoren blijven warm en zijn brandgevoelig.
- Overbelaste of goedkope stekkerdozen — niet elk blokje dat “goedkoop” is, kan veel apparaten veilig aan.
Wat er kan gebeuren (kort)
- Langzame warmteopbouw → gesmolten isolatie → kortsluiting of vonk.
- Continue stroom = hogere energierekening (kleine stroomvretters samen tellen op).
- Als het apparaat in een kast staat: slechte ventilatie = extra risico.
Praktische hacks die ik zelf toepas (en die echt werken)
Ik heb een simpele avondroutine ontwikkeld die je in 5 minuten klaar hebt. Het werkt als een schild voor je huis en portemonnee.
- Koop twee schakelaars: één slimme stekker voor laders en één geschakelde stekkerdoos voor media-apparatuur (Gamma, Praxis of Coolblue hebben ze goedkoop).
- Label beide met tape: “LADERS” en “MEDIA”. Zo ziet iedereen in huis snel wat uit moet.
- Stel de slimme stekker in op schema: uit tussen 23:00–7:00 (of tijden die voor jou passen).
- Leg laders nooit onder kussens of dekens; laad accu’s altijd op een harde, koele ondergrond.
- Voel maandelijks met je hand of stekkers warm zijn — heet is fout. Vervang beschadigde kabels direct.
Een extra tip: koop geen dubbelloops “alles-in-één” goedkope stekkerdozen. Investeer in één met overspanningsbeveiliging en een echte schakelaar. Het kost je een paar euro, maar kan honderden euro’s en risico’s besparen.
Stap-voor-stap: veilige laadhoek maken (5 minuten)
- 1) Verzamel alle telefoon-, laptop- en e-bikeladers op één tafel.
- 2) Sluit ze aan op een geschakelde stekkerdoos met overspanningsbeveiliging.
- 3) Zet die stekkerdoos op een zichtbare plek, niet op of onder een stoel of bed.
- 4) Schakel ’s nachts of als je weggaat de hele stekkerdoos uit (of gebruik de slimme scheduler).
- 5) Controleer wekelijks op beschadigingen en vervang bij slijtage.
By the way — wat je kunt besparen en waarom buurman het al doet
Veel Nederlanders denken dat één telefoonlader niks doet. Maar tien laders en een mediaspeler in een huis besparen samen makkelijk energie. In steden zoals Amsterdam of Utrecht zie je steeds vaker slimme stekkers in studentenkamers en koopwoningen — niet alleen voor de centen, maar voor rust en veiligheid.
Vergelijk het met een langzaam lek in je portemonnee: je merkt het niet meteen, maar na een jaar is het zichtbaar.
Wanneer bel je wél een elektricien?
- Als stopcontacten warm worden of er vonkjes zichtbaar zijn.
- Bij regelmatig uitvallen van zekeringen na het inschakelen van apparaten.
- Bij brandgeur of gesmolten plastic rond een apparaat.
In Nederland kun je lokale vakmannen vinden via trefwoorden als “elektricien buurt” of bij je lokale bouwmarkt (Gamma/Praxis) vragen om advies. De Brandweer geeft ook vaak gratis preventietips voor huishoudens.
Laat dit geen “ik wist het niet” moment worden
Ik heb dit artikel geschreven omdat ik te vaak zag dat kleine gewoontes grote gevolgen hebben. Begin vanavond: haal een paar laders uit het stopcontact, vervang die oude stekkerdoos en label je kabels. Het kost een paar minuten en geeft veel rust.
Wat is jouw stand-by gewoonte? Laat hieronder weten welk apparaat jij meteen uitplugt — of wat je nog steeds vergeet. Misschien leer je van andermans fouten.