Voel je soms een muffe geur in je slaapkamer of zie je zwarte plekjes langs de plinten? Dit is waarom veel Nederlanders al een halve eeuw een krant onder het matras schuiven — en waarom je nú moet weten of het helpt of juist schade geeft. Ik merkte dat deze gewoonte meer zegt over huizenbouw en zuinigheid dan over hygiëne.
Waar komt die gewoonte vandaan?
Na de oorlog en in de jaren zestig waren huizen kouder, isolatie schaars en verwarming duur. Kranten waren goedkoop en lagen overal — bij de bakker, HEMA of op de rommelmarkt.
In mijn praktijk als journalist en bij gesprekken met oudere buren kwam steeds terug:
- kranten absorbeerden vocht in kruipruimtes en zolders
- ze zorgden voor een dunne isolatielaag tegen koude latten
- en ze fungeerden als tijdelijke oplossing voordat men ging isoleren of investeren
Wat doet een krant écht onder je matras?
Feitelijk werkt het op twee eenvoudige manieren: absorberen en isoleren. Maar er is nuance.
- Absorptie: kranten nemen een beperkte hoeveelheid vocht op, zoals zweet of lichte huiselijke damp.
- Isolatie: een laag papier houdt even de kou tegen tussen verende latten of een houten vloer.
- Detectie: vlekken op het papier maken duidelijk waar vocht vandaan komt — handig bij opsporen van lekkage.
Het is geen wondermiddel tegen schimmel of een kapotte kruipruimte. In veel gevallen werkt het slechts tijdelijk, als noodmaatregel.
Waarom mensen het nog doen in Nederland
Ons Nederlandse klimaat — vaak vochtig, vooral aan de kust — plus veel oudere huizen met dunne vloeren maken de truc begrijpelijk. Ik merkte dat vooral mensen in huizen vóór 1980 dit nog toepassen, of jongeren die het van ouders hebben geleerd.
Wanneer werkt het wél — en wanneer niet?
Kort gezegd: het werkt bij kleine, lokale problemen; het faalt bij structurele vochtproblemen.
- Werkt wél: kleine condensproblemen, tijdelijke vochtplekken, detectie van lekkages.
- Werkt niet: bij optrekkend vocht, kapotte riolering, doorwaaiende kruipruimtes of als vervanging voor ventilatie.
Veel mensen over het hoofd zien dat kranten vocht kunnen vasthouden en zelf beschimmelen — wat de luchtkwaliteit minder maakt. In een huis met tocht en serieuze vochtschade is een luchtontvochtiger of professionele aanpak beter.
Gevaar en misvattingen
Er zijn risico’s:
- inktafdrukken op het matras door vocht
- papier dat nat blijft en schimmel verspreidt
- brandgevaar als je dicht bij verwarming of kaarsen werkt
Als je kranten gebruikt zonder na te denken, kan het erger worden dan het is. Trouwens, de inkt van moderne kranten is meestal minder giftig dan vroeger, maar vlekken: zeker.
En nu het meest interessante deel: een betere, simpele hack
Je hoeft niet meteen een dure investering te doen. Probeer deze Nederlandse-friendly, praktische oplossing die ik zelf testte in een rijtjeshuis met koude zolderkamertjes.
Stap-voor-stap: veilige en betere vervanger voor kranten
- Stap 1: koop een rol kraftpapier of goedkoop pakpapier bij Action of HEMA — het is sterker dan kranten en geeft geen inkt af.
- Stap 2: leg eerst een dunne vochtwerende folie (bijvoorbeeld bouwfolie van Gamma) op de latten.
- Stap 3: leg daarop 1-2 lagen kraftpapier voor isolatie en absorptie.
- Stap 4: controleer elke maand op vochtplekken en vervang papier bij aangetastheid.
- Stap 5: bij structurele vochtproblemen: bel een specialist of kijk op Marktplaats/locale forums voor advies van een kruipruimte-expert.
Ik merkte dat dit de geur verbeterde en het matras beschermde, zonder inktvlekken of snel beschimmelen.
Praktische checklist voordat je krant of papier onder je matras legt
- Is er structureel vocht? (Let op zwarte plekken, blijvende geur)
- Is ventilatie goed? (Ventilatieroosters openhouden helpt meer dan papier)
- Gebruik geen glossy advertenties of tijdschriften — die geven sneller inkt af
- Inspecteer maandelijks en vervang materialen bij twijfel
Veel mensen denken dat besparen betekent vasthouden aan oude gewoontes. In mijn praktijk zag ik hoe kleine aanpassingen veel effect hebben: betere lucht, minder vlekken, en minder zorgen over verstopte kruipruimtes.
Tot slot: wil je het nostalgische gevoel van ‘de krant onder het matras’ behouden, doe het dan slim — met folie en kraftpapier in plaats van losse krantenrollen.
Wat is jouw ervaring met deze traditie in jouw huis of buurt? Heb jij het nog weleens gezien — of onder jouw matras liggen? Reageer hieronder.