Je ziet steeds vaker waarschuwende koppen die beweren dat de populaire AI ‘ChatGPT’ binnenkort zou kunnen verdwijnen. Maar de dreiging is niet zozeer een plotse stop van de technologie zelf, maar eerder een financiële realiteit. Kan ‘OpenAI’, het bedrijf achter ChatGPT, de gigantische operationele kosten bijbenen, de inkomsten laten groeien en voldoende nieuwe investeringen aantrekken in de razendsnelle wereld van kunstmatige intelligentie? Een scenario waarin ‘OpenAI’ tegen 2027 op de rand van de afgrond staat, van herstructurering tot overname of zelfs faillissement, is niet uit te sluiten.
Dit klinkt alarmerend, maar het is cruciaal om twee zaken te onderscheiden: ‘ChatGPT’ als het product dat velen dagelijks gebruiken, en ‘OpenAI’ als het bedrijf dat moet overleven op een markt waar prijzen en concurrentie sneller stijgen dan ooit tevoren. Zelfs in de meest pessimistische voorspellingen gaat het zelden over het ‘uitzetten’ van AI, maar eerder over een overdracht naar andere handen – van een startup naar de infrastructuur van een techgigant.
Gigantische kosten: een race tegen de klok
De grootste kwetsbaarheid van ‘OpenAI’ vandaag is de financiële last die voortkomt uit een van de duurste technologische diensten ter wereld: het trainen van AI-modellen op grote schaal en het continu laten functioneren ervan in realtime. Volgens schattingen van The New York Times zouden de operationele kosten van ‘OpenAI’ in 2025 al rond de 8 miljard dollar kunnen liggen. Prognoses voor 2028 spreken zelfs over een sprong naar 40 miljard dollar. Dit betekent in essentie dat het bedrijf in een modus moet opereren van constante financiële instroom: investeringen en inkomsten moeten continu binnenkomen, anders is de gigantische infrastructuur niet te onderhouden.
Analisten verwachten dat ‘OpenAI’ realistisch gezien niet voor 2030 winstgevend zal zijn. Dit resulteert in een lange periode van overleven, gevangen tussen oplopende kosten en de marktdruk om de dienst te monetariseren.
Het probleem dat bijna elk AI-product heeft: gebruikers willen gratis
Een cruciaal punt is de structuur van het publiek. Een groot deel van de gebruikers maakt gebruik van de gratis versies van kunstmatige intelligentie. Als ze zouden moeten betalen, zouden ze waarschijnlijk overstappen naar concurrenten. Dit betekent dat de dienst enorme populariteit geniet, maar niet altijd een stevig betalingspatroon heeft.
Dit is een gevaarlijke dynamiek: wanneer een product een dagelijkse realiteit wordt, maar een deel van de gebruikers het ziet als iets dat “gratis zou moeten zijn”. Het bedrijf bevindt zich dan in een spagaat: als ze gratis gebruik beperken, verliezen ze publiek; als ze dat niet doen, stijgen de kosten.
Waarom ‘OpenAI’ zwakker staat dan ‘Google’ of ‘Meta’: geen andere inkomsten om AI te subsidiëren
Analisten benadrukken dat ‘OpenAI’ een ander soort speler is dan de technologiegiganten. Bedrijven als ‘Google’, ‘Meta’ en ‘Microsoft’ hebben enorme externe inkomstenstromen: advertenties, cloudservices, softwarelicenties, ecosysteemkosten. Dit stelt hen in staat om kunstmatige intelligentie zelfs met verlies te ondersteunen, als het strategisch voordelig is.
‘OpenAI’ heeft niet zo’n ondersteunende “basis”. Hierdoor wordt hun positie op de markt extreem gevoelig voor investeringssentiment en de groei van de inkomsten. Met andere woorden, ze hebben geen geld nodig als “groei-kapitaal”, maar meer als noodzakelijke lucht om te ademen.
Hoop: AI-agents, als ze onvervangbaar worden, schiet de waarde omhoog
Een mogelijke “reddingsboei” waar analisten over spreken, is de doorbraak van AI-agents. Dit is het idee dat AI niet langer alleen een gesprekspartner of antwoordgenerator is, maar een tastbare, dagelijkse tool die automatisch taken uitvoert: plannen, coördineren, documenten invullen, zoeken, processen beheren.
Als deze technologische verschuiving massaal plaatsvindt, kan de waarde van de dienst voor gebruikers zo toenemen dat betalen ervoor natuurlijk wordt. De vraag blijft echter open: heeft ‘OpenAI’ voldoende tijd en middelen om deze fase af te wachten, als de kosten sneller stijgen dan de inkomsten?
Mogelijk scenario – overname: ‘OpenAI’ gaat niet failliet, maar wordt opgeslokt
Analisten sluiten ook het scenario niet uit dat een financieel worstelende ‘OpenAI’ wordt overgenomen door een technologiegigant als ‘Microsoft’ of ‘Amazon’. In dat geval zouden gebruikers de “einde van ChatGPT” waarschijnlijk niet zo ervaren als de koppen doen vermoeden. Het zou eerder een structurele verandering zijn: het product wordt onderdeel van een groter ecosysteem, waarin de kosten worden “opgelost” in andere inkomsten.
Dit is al vaker gebeurd in de technologische geschiedenis: een startup die de innovatie creëert, kan de schaal niet alleen aan, maar de technologie is te waardevol om te laten falen.
De belangrijkste boodschap: zelfs als ‘OpenAI’ faalt, wordt kunstmatige intelligentie alleen maar sterker
Zelfs in de meest sombere beoordelingen wordt benadrukt: het falen van ‘OpenAI’ betekent niet het falen van kunstmatige intelligentie. Het zou het einde betekenen van één bedrijf, maar niet van de technologie zelf.
Kunstmatige intelligentie is tegenwoordig al een integraal onderdeel van de infrastructuur – net als het internet of mobiele communicatie. Als één marktleider posities verliest, nemen anderen hun plaats in. Voor de gebruiker betekent dit slechts één ding: ‘ChatGPT’ kan veranderen, maar het idee dat het heeft gebracht, verdwijnt nergens.