De elektriciteitsprijzen slaan de pan uit, en velen voelen de druk om snel te handelen. Misschien overweeg je al een nieuw energiecontract met een vaste prijs, voordat de prijzen nog verder stijgen. Maar voordat je overhaaste beslissingen neemt, is het belangrijk om te weten dat er een verborgen patroon is dat je veel geld kan besparen. In mijn praktijk heb ik gemerkt dat veel consumenten zich laten leiden door de paniek van het moment, zonder de langetermijngevolgen te overwegen. Dit artikel onthult waarom nu juist niet het moment is om over te stappen, en wanneer je wel de juiste keuze kunt maken.
De seizoensgebondenheid van de energiemarkt: een duidelijk patroon
De Valstybinė energetikos reguliavimo taryba (VERT), de Litouwse energieregulator, benadrukt dat de huidige hoge elektriciteitsprijzen tijdens de wintermaanden deel uitmaken van een voorspelbaar seizoenspatroon. Historische gegevens laten duidelijk zien dat na de winterpiek de wholesale-prijzen in het voorjaar doorgaans dalen.
Waarom de wintermaanden duurder zijn
De VERT analyse van de statistieken over 2023-2025 bevestigt deze terugkerende trend: de hoogste prijzen worden genoteerd in januari en februari, terwijl deze in maart en april significant afnemen. In voorgaande jaren daalde de gemiddelde wholesale-prijs in maart tot wel 24% lager dan in februari.
Dit betekent dat een gemiddelde prijsdaling van rond de 109 Eur/MWh naar 77 Eur/MWh niet ongebruikelijk is. De regulator gaat ervan uit dat ook dit jaar de prijsstijgingen tijdelijk zullen zijn. De huidige prijzen maken de winter van 2024 de duurste in jaren.
De prijsstijging in januari
In januari 2024 bereikte de gemiddelde elektriciteitsprijs in Litouwen 152 Eur/MWh. Dit is een stijging van maar liefst 82% vergeleken met december, toen de prijs 83 Eur/MWh was. Deze schommelingen in de winter zijn volgens Renato Pocius, voorzitter van de VERT, niet uitzonderlijk. Ze worden veroorzaakt door een verhoogd verbruik en een lagere opwekking uit hernieuwbare bronnen.
Pocius merkt op: “Prijsstijgingen in de winter worden elk jaar waargenomen. De dynamiek van voorgaande jaren toont aan dat de wholesale-prijzen vanaf het voorjaar de neiging hebben te dalen.”
Hoge prijzen in de hele regio
De situatie in januari was vergelijkbaar in andere Baltische landen. In Letland lag de gemiddelde elektriciteitsprijs op 153 Eur/MWh, en in Estland op 154 Eur/MWh. Zelfs in de Zweedse handelszone, waarvandaan vaak goedkopere elektriciteit wordt geïmporteerd, was de prijs met 106 Eur/MWh relatief hoog. Experts wijten de prijsstijgingen in de regio aan de aanhoudende kou, lagere productie van waterkrachtcentrales in Letland en een grotere invloed van gasgestookte elektriciteitscentrales op de markt.
Record elektriciteitsverbruik in Litouwen
In januari bedroeg het elektriciteitsverbruik in Litouwen 1.413 GWh, een stijging van 24% ten opzichte van december. De binnenlandse opwekking leverde 948 GWh, wat neerkomt op ongeveer 67% van de totale behoefte. Het resterende deel werd geïmporteerd. Windturbines leverden de grootste bijdrage aan de nationale productie, gevolgd door warmtekrachtcentrales.
Wanneer is het wel zinvol om van energiecontract te veranderen?
Volgens de VERT is het voor ongeveer 200.000 huishoudens met variabele energiecontracten verstandiger om keuzes met betrekking tot vaste prijzen te maken in het voorjaar of de zomer. Dit is de periode waarin de prijzen historisch gezien stabieler worden.
De regulator benadrukt dat beslissingen die worden genomen als reactie op kortetermijn prijspieken, niet altijd de meest financieel voordelige zijn. Het is daarom raadzaam om de markttrends te volgen en geduldig te wachten op de seizoensgebonden prijsdalingen. Overhaaste beslissingen kunnen je op de lange termijn meer kosten dan je lief is.
Wat zijn jouw ervaringen met fluctuerende energieprijzen? Deel je tips en inzichten in de comments!