Loop je door een willekeurige Nederlandse supermarkt en zie je de kleuren: felrode snoepjes, glimmende taartdecoraties en drankjes in onnatuurlijke tinten? Het is een feest voor het oog, maar achter die levendige façade schuilt vaak een complexe chemische cocktail die weinig consumenten kunnen ontcijferen. Terwijl er wereldwijd discussies woeden over ‘E-nummers’, heeft de VS een radicale stap gezet door een specifieke kleurstof te verbieden die in Nederland nog steeds legaal wordt gebruikt in onze voeding.
We hebben het over E127, ofwel erythrosine – een synthetische kleurstof die die aantrekkelijke, kunstmatige kersenrode kleur afgeeft, vaak te vinden op banketbakkerswaren en in zoetigheden. Maar waarom de alarmbellen in Amerika en wat betekent dit voor ons?
De Amerikaanse Zorg: Een Waarschuwing voor Kanker
Waarom de VS erythrosine heeft verboden
De beslissing van de VS komt niet uit de lucht vallen. De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) heeft, na bestudering van recente studies, besloten erythrosine van de lijst met goedgekeurde voedsel- en drankadditieven te halen.
De voornaamste reden? Zorgwekkende dierproeven die een mogelijke link legden tussen het consumeren van deze kleurstof en het ontstaan van schildkliergezwellen. De risico’s voor de gezondheid wogen zwaarder dan het esthetische voordeel van een rode kleur. Er werd geconcludeerd dat deze kleur niet essentieel is voor voeding, zeker gezien de ruime beschikbaarheid van natuurlijke alternatieven. Fabrikanten kregen ruim de tijd om hun recepten aan te passen; de boodschap was duidelijk: deze chemische stof heeft geen plaats meer op het Amerikaanse menu.
Nederland en de EU: Waarom Eten Wij Dit Nog Steeds?
De grijze zones in Europese regelgeving
In Nederland en de rest van de Europese Unie ligt de situatie anders, wat voor de consument verwarrend kan zijn. Hier is het gebruik van E127 niet volledig verboden, maar wel strikt beperkt. Dit betekent dat je deze kleurstof in principe niet zou mogen verwachten in alledaagse producten zoals yoghurt of sappen.
Echter, ‘strikt beperkt’ betekent niet ‘verboden’. Er is één specifieke uitzondering gemaakt: voor cocktailkersen en gekonfijte kersen. Dit zijn precies de kersen die we vaak terugzien op taarten, in cocktails of als decoratie in patisserie. Hier schuilt juist het addertje onder het gras voor de Nederlandse consument.
Het kan gebeuren dat je ten onrechte denkt dat deze kleurstof overal in zit, omdat je verschillende rode kleurstoffen verwart of simpelweg de ‘E’ ziet en direct het slechtste vermoedt. De werkelijkheid is dat het grootste risico op het binnenkrijgen van E127 ontstaat wanneer je specifieke decoraties koopt, of geniet van desserts in cafés. Het is een subtiel verschil, maar cruciaal voor je gezondheid.
De valkuil van ‘enkel decoratie’
Vaak worden deze producten, zoals de felrode kers bovenop een taart, gezien als ‘slechts een decoratie’, waardoor niemand zich druk maakt om de ingrediënten. Bovendien wordt deze kleurstof niet alleen in voeding gebruikt, maar ook in cosmetica en technische producten. Dit voedt de verkeerde gedachte dat een stof veilig is voor lippenstift, dus ook voor je maag.
Hoe Herken Je Gevaar en Wat Zijn Betere Alternatieven?
Advies van voedingsdeskundigen
Voedingsdeskundigen geven hierover duidelijk advies: vermijd voedingsmiddelen met onnatuurlijk felle kleuren. Denk aan felgekleurde gelei, chemisch uitziende glazuur, intens rode siropen, en diezelfde gekonfijte ‘kersen’. Deze bevatten vaak synthetische kleurstoffen.
Als je kinderen hebt, zou deze regel een absolute prioriteit moeten zijn, omdat hun ontwikkelende lichaam het meest gevoelig is voor dit soort chemische verbindingen. Het verlangen naar iets kleurrijks hoeft geen Russische roulette met je gezondheid te spelen.
Natuurlijke Kleuren: De Veilige Keuze
Gelukkig biedt de natuur ons talloze veilige alternatieven, die steeds vaker door bewuste producenten worden gebruikt. Let op de volgende ‘E-nummers’ op de verpakking:
- E162 (Bètanine): Dit is de rode kleurstof uit rode bieten.
- E160c (Paprika-extract): Geeft een oranje-rode kleur.
- Anthocyanen (uit zwarte wortel, aronia of rode kool – E163): Natuurlijke kleurstoffen die variëren van rood tot paars.
- E160d (Lycopene): Afkomstig van tomaten, geeft een rode kleur.
Dit zijn uitstekende, veilige manieren om rode kleuren te verkrijgen zonder enig risico. Ook E120 (Karmijn, of cochenille) verdient een vermelding. Hoewel het exotisch klinkt, is het een natuurlijke kleurstof gewonnen uit bepaalde schildluizen die op cactussen leven. Tenzij je veganist bent of een specifieke allergie hebt, is deze kleurstof aanzienlijk veiliger dan de door de VS verboden erythrosine.
Dus, de volgende keer dat je een taart uitkiest voor een feestje, kijk dan niet alleen naar de schoonheid, maar bedenk ook tegen welke prijs die schoonheid is verkregen. Jouw gezondheid is belangrijker dan een chemisch felrode decoratie.
Wat is jouw ervaring met kunstmatige kleurstoffen in voeding? Deel je gedachten hieronder!