Je kijkt nu al reikhalzend uit naar het Užgavėnes-feest op 17 februari, de dag waarop we de winter definitief verjagen? Bereid je dan voor op een koude douche, want dit jaar kunnen we die traditie wel eens met een flink lege portemonnee vieren. Ik heb een experiment uitgevoerd en de prijzen van de ingrediënten voor traditionele pannenkoeken vergeleken over de afgelopen drie jaar: 2024, 2025, en nu, 2026. De conclusie is onvermijdelijk: de hebzucht van retailers is ongekend, en pannenkoeken dreigen een luxeartikel te worden.
Als je dacht dat pannenkoeken vorig jaar al duur waren, dan wacht je dit jaar een ware schok in de supermarkt. Ondanks de stabilisering van energiekosten en de rustigere wereldmarkten voor graan, zien we in de winkels een compleet ander verhaal. De prijzen van bloem en eieren zijn enorm gestegen, waardoor het bakken van deze eens zo betaalbare traktatie nu een flinke deuk in je budget slaat.
De Pannenkoekenindex: Cijfers Liegen Niet
Om niet met loze beweringen te komen, heb ik de ‘Pannenkoekenindex’ berekend. Dit is wat je nodig hebt voor een beslag dat je direct aan het denken zet:
- 500 gram bloem
- 1 liter melk (2,5% vet)
- 4 eieren (maat L)
- 50 ml plantaardige olie
- Een snufje suiker
Dit is hoe de kosten van deze ingrediëntenkorf de afgelopen drie jaar zijn veranderd (prijzen zijn gemiddelden uit Nederlandse supermarkten):
Prijsontwikkeling Ingrediënten (gemiddelde prijzen, bedragen in euro’s)
2024:
- Bloem (500g): €0.80
- Eieren (10 stuks): €2.20
- Melk (1L): €1.00
- Olie (500ml, 50ml gebruikt): €0.40
- Totaal: €4.40
2025:
- Bloem (500g): €0.95
- Eieren (10 stuks): €2.80
- Melk (1L): €1.15
- Olie (500ml, 50ml gebruikt): €0.50
- Totaal: €5.40
2026 (huidig):
- Bloem (500g): €1.20
- Eieren (10 stuks): €3.50
- Melk (1L): €1.30
- Olie (500ml, 50ml gebruikt): €0.60
- Totaal: €6.60
Let op: dit zijn de kosten voor de gebruikte hoeveelheden, niet de prijs van een volledige verpakking.
Waarom Eieren Nu ‘Goud’ Zijn
De grootste schok voor consumenten komt van de eierprijzen. Waar je in 2024 nog met ongeveer €2 voor tien eieren wegkwam, ben je er nu zonder minstens €3.50 niet meer bij. Wat is hier aan de hand?
Supermarkten wijten de stijgingen aan standaardargumenten: vogelgriep in Europa, verhoogde eisen aan kippenhouderijen en duurdere voeding. Echter, statistieken laten zien dat de inkoopprijzen voor boeren veel minder hard stijgen dan de uiteindelijke prijs in de winkel. Het verschil verdwijnt in de marges van tussenpersonen en retailers. Dit fenomeen wordt ook wel ‘greedflation’ genoemd: prijzen stijgen niet puur door kosten, maar omdat consumenten blijven kopen, ook al klagen ze.
Experts Zeggen: “Retailers Testen Ons Geduld”
“We zien een klassiek geval van prijsinertie,” zegt een marktanalist. “In 2025 werden de prijzen verhoogd vanuit inflatieverwachtingen, en in 2026 worden ze simpelweg niet meer verlaagd, omdat de consumptie niet is gestopt. Mensen, hoewel ze morren, blijven pannenkoeken bakken, en dat zien de supermarkten duidelijk in hun data.”
Dit voel je vooral in de melksector. Hoewel de melkprijzen in Nederland tot de laagste in de EU behoren, kost een liter melk in de supermarkt nu meer dan in beter bedeelde West-Europese landen. Het is duidelijk dat er op deze producten extra winst wordt gemaakt.
Wat Kun Je Als Consument Doen?
Užgavėnės is op 17 februari, dus als je niet te veel wilt uitgeven, overweeg dan deze tips:
- Kies huismerken: Bloem is bloem en een ei is een ei. Merkartikelen zijn dit jaar het hardst gestegen.
- Acties zijn de norm: Eieren zonder aanbieding kopen is momenteel financiële zelfmoord.
- Boerenmarkten: Paradoxaal genoeg zijn de eieren op de lokale markt dit jaar vaak goedkoper dan in grote supermarkten, en het geld gaat direct naar de producent.
Dit jaar zullen we de pop niet alleen verbranden om de winter te verdrijven, maar ook hopend dat onredelijk opgeblazen voedselprijzen samen met de rook verdwijnen. De hoop is dat de markt weer wat gezonder wordt, en pannenkoeken weer een betaalbare traktatie voor iedereen.