Een etentje in een restaurant zou een feest moeten zijn, maar soms schuilen er achter een mooi menu onaangename, en soms zelfs gevaarlijke, verrassingen. Consumentenbonden slaan alarm: er zijn signalen die je ertoe zouden moeten aanzetten om om te draaien en te vertrekken, nog voordat de rekening komt of, erger nog, voordat je ziek wordt.
Meestal letten gasten op het interieur of foto’s op sociale media, maar experts adviseren om juist heel erg ergens anders naar te kijken. Het hygiëneniveau wordt niet verraden door kristallen kroonluchters, maar door de kleding van het personeel en plekken waar velen niet eens bij stilstaan om te controleren.
Kleding: meer dan alleen een deel van het imago
Volgens het Duitse consumentencentrum is het aan te raden om het personeel goed in je op te nemen zodra je door de deur stapt. Een onreine, met vlekken bedekte serveerschort of een rommelig overhemd zijn niet zomaar ‘gevolgen van het werk’ – het is een serieus waarschuwingssignaal.
Als de handen van de medewerker die het eten brengt er rommelig uitzien of de nagels zwart zijn, duidt dit rechtstreeks op een slechte hygiënecultuur binnen de hele etablissement. Het is ook de moeite waard om op te letten hoe het personeel omgaat met betalingen – worden de handen gewassen na het hanteren van vies geld, voordat ze andere gereedschappen aanraken? Vaak onthullen juist deze details de ware houding ten opzichte van reinheid.
De toiletregel: een kijkje in de keuken
Maar niet alleen het personeel onthult geheimen. Consumentenorganisatie ‘Foodwatch’ benadrukt de gouden regel: als een restaurant, bakkerij of slagerij er in de publieke ruimtes rommelig uitziet, is de situatie in de keuken waarschijnlijk nog erger.

Sanitaire ruimtes zeggen bijzonder veel. Als de toiletten verwaarloosd, onhygiënisch zijn, en er is geen zeep of papier, duidt dit op systemische hygiënegebreken. Het is moeilijk te verwachten dat de keuken, die gasten niet zien, met steriele reinheid wordt behandeld als men er zelfs op de meest zichtbare plek de reinheid niet weet te handhaven. Hetzelfde geldt voor de eetruimte – plakkerige tafels of vieze bestekken zijn een rode vlag.
Als je de kans krijgt om ten minste een glimp van de keuken op te vangen – doe het. Onreine werkbladen, onvoldoende gekoeld voedsel op tafels, of vuile apparatuur zijn duidelijke signalen dat het gevaarlijk is om hier te eten.
Waarom is Nederland jaloers op Denemarken?
Hoewel wetten strenge hygiëne vereisen, wijkt de realiteit vaak af. In Duitsland probeert men bijvoorbeeld te vechten met openbaarheid: er is een speciaal ‘hygiëneportaal’ waar restaurants met schimmel, ongedierte of andere overtredingen publiekelijk worden vermeld.
Maar ‘Foodwatch’ prijst Denemarken als voorbeeld. Daar bestaat al 20 jaar een briljant eenvoudig ‘glimlachjessysteem’. Elke eetgelegenheid moet op de deur, op een goed zichtbare plaats, het resultaat van de laatste inspectie hangen – van een brede glimlach (alles is in orde) tot een fronsend gezichtje (er zijn problemen).
De resultaten spreken voor zich: na de invoering van dit systeem is het aantal klachten over voedselkwaliteit in Denemarken met de helft gedaald. In landen waar dit soort transparantie ontbreekt, komen gasten meestal op de harde manier achter hygiëneproblemen – pas als ze voedselvergiftiging oplopen.
Dus zolang er in onze regio geen verplichte ‘glimlachjes’ op de deuren zijn, moet jij zelf de beste inspecteur worden. Voordat je bestelt, kijk naar de schort van de ober en controleer het toilet – dit kan je gezondheid redden.