De komende dagen zullen de wisselvallige weersomstandigheden zowel automobilisten als voetgangers geen rust geven. De systemen van meteorologen en wegwerkers tonen een gevaarlijke “cocktail” van neerslag: op sommige plaatsen valt sneeuw, gaat over in natte sneeuw, daarna in regen, en op sommige plaatsen vormt zich ijzel en black ice. Dit is het scenario waarbij de weg er vochtig uitziet, maar in werkelijkheid een spiegel wordt – en meestal realiseer je je dit pas als de auto niet meer reageert op het stuur, en je voet op het trottoir zonder waarschuwing wegglijdt.
Wegwerkers geven toe dat in dergelijke situaties de toestand van het wegdek niet in uren, maar in minuten kan veranderen. Ijzel is geen “gewone regen”. Het is een dunne, bijna onzichtbare ijslaag die onmiddellijk ontstaat wanneer de temperatuur rond nul schommelt en neerslag verschillende fasen doorloopt. Black ice is nog erger: het is bedrieglijk, omdat het vaak niet te zien is. Nat asfalt lijkt visueel op asfalt bedekt met een dunne laag ijs, waardoor mensen met normale snelheid rijden totdat de eerste rem- of bochtmanoeuvre laat zien dat de situatie toch heel anders is.
50.000 kilometer per dag: teams werken hard, maar hun doel is risico’s verminderen, niet de natuurkunde negeren
Rijkswaterstaat heeft zich voorbereid op deze dagen. Ongeveer driehonderdvijftig teams zijn uitgereden en hebben zo’n 50.000 kilometer afgelegd om rijkswegen te strooien en schoon te maken. Momenteel varieert het aantal operationele teams van 150 tot 200 – dit aantal verandert afhankelijk van de gebieden waar de neerslag het meest intens is.
De belangrijkste taak nu is het verwijderen van sneeuw van het wegdek en het strooien van antislipmiddelen. Maar hier schuilt een onaangenaam feit dat sommige mensen niet willen horen: zelfs als wegwerkers aan het werk zijn, kan de weg tijdens ijzel sneller opnieuw bevriezen dan een strooiwagen kan arriveren. Het is een race tegen een fenomeen dat zich sneller op het oppervlak vormt dan een mens snel kan reageren.
Niet alleen de wegen worden glad: voetpaden en zebrapaden – plaatsen waar fouten het pijnlijkst zijn
Wegwerkers benadrukken dat niet alleen naar autoverkeer wordt gekeken. Gemechaniseerde teams reinigen en strooien voetpaden en zebrapaden langs rijkswegen. Dit detail is belangrijk, omdat juist zebrapaden en paden vaak een “nierzona” worden: vocht blijft daar hangen, het oppervlak is vaak samengedrukt, en mensen bewegen zich automatisch, denkend dat “hier zou het veilig moeten zijn in de stad”. IJzel verbrijzelt zo’n logica heel snel.
Wegwerkers reageren snel, maar de verantwoordelijkheid ligt ook bij de weggebruikers
Het bedrijf benadrukt dat het doel is om de veiligste omstandigheden op de weg te creëren, maar veiligheid hangt ook af van de weggebruikers zelf. Bij sneeuwval of ijzel kan de toestand van het wegdek zeer snel veranderen, dus wordt gevraagd om waakzaam te blijven en reizen verantwoord te plannen. Dit betekent een eenvoudig ding: onder deze omstandigheden moet je niet “rijden zoals altijd”, want “het komt wel goed”. Op dagen met ijzel eindigt “het komt wel goed” meestal wanneer iemand plotseling stopt en iemand anders dat niet doet.
Inwoners en automobilisten worden uitgenodigd om gevaarlijke beschadigingen en obstakels op rijkswegen te melden via telefoon 1871 of +370 5 232 9600. Het is ook mogelijk om het meldingsformulier in te vullen op de website van de wegwerkers of een obstakel te markeren in de navigatie-app “Waze”, zodat de informatie het systeem van de wegwerkers bereikt.