Je hoort het overal: een bepaald keukengereedschap zou viezer zijn dan de toiletbril. Klinkt als een goedkope sensatie, toch? Maar achter deze uitspraak schuilt geen schokkend getal, maar een reëel probleem dat we dagelijks negeren. En het gaat niet om het kleinste kamertje, maar om de plek waar je je eten bereidt.
Meestal hebben we het over de snijplank. Op sociale media en in artikelen wordt al jarenlang een cijfer geciteerd: ‘200 keer meer fecale bacteriën dan op een toiletbril’. Deze uitspraak wordt toegeschreven aan Charles Gerba, maar het probleem is simpel: er is geen publiek, verifieerbaar onderzoek dat dit cijfer ondersteunt. Zelfs de infographic van de World Hygiene Council, die later werd verspreid, verwijst naar bronnen die vandaag de dag niet meer te achterhalen zijn.
Maar dat betekent niet dat het gevaar verzonnen is. Integendeel – de realiteit is minder spectaculair, maar wel veel onaangenamer.
Waarom je snijplank echt risico’s met zich meebrengt
De verborgen gevaren van dagelijks gebruik
Een snijplank is een van de weinige plekken in de keuken waar rauw vlees, groenten, vocht en warmte constant samenkomen. Elke snede laat microscopische groeven achter, waarin bacteriën zich kunnen ophopen. Hoe ouder en hoe meer ‘versleten’ de plank, hoe moeilijker het is om hem volledig schoon te krijgen.
Bacteriën van rauw vlees kunnen gemakkelijk overspringen op andere producten als je dezelfde plank gebruikt. Hier schuilt het echte gevaar – niet in de mythische vergelijkingen met het toilet, maar in echte kruisbesmetting die kan leiden tot voedselvergiftiging.
Hout of plastic – de magische keuze bestaat niet
Mythes ontkracht: wat werkt echt?
Vaak wordt gedacht dat plastic snijplanken onhygiënisch zijn, terwijl houten planken veiliger zijn, of andersom. Studies tonen echter aan dat er na correcte reiniging geen significant hygiënisch verschil is tussen de twee. Het probleem zit hem niet in het materiaal, maar in het gebrek aan onderhoud.
Een versleten plank met diepe krassen wordt een broedplaats voor bacteriën, ongeacht of hij van plastic of hout is gemaakt. Zulke planken moet je niet nog ‘een beetje gebruiken’, maar gewoon weggooien.
Hoe je een snijplank écht reinigt
Praktische tips voor een hygiënische keuken
Een snelle veeg onder de kraan lost het probleem niet op. Na elk gebruik moet de plank worden gewassen met heet water en afwasmiddel en grondig worden afgespoeld.
Je kunt ook een oplossing van azijn of citroensap gebruiken – de zure omgeving helpt het aantal bacteriën te verminderen. Houten planken moeten verticaal worden gedroogd om te voorkomen dat ze vochtig worden en een onaangename geur gaan verspreiden.
Plastic planken kunnen in de vaatwasser op hoge temperatuur worden gewassen, maar ook dat helpt niet als het oppervlak ernstig is beschadigd. Een aparte plank voor rauw vlees is geen keuken-snobisme – het is elementaire hygiëne. En juist deze regel wordt vaak vergeten.
De conclusie die minder spectaculair is, maar belangrijker
Je snijplank is niet per se ‘viezer dan een toilet’, maar het is wel een van de gevaarlijkste oppervlakken in je keuken als je er achteloos mee omgaat. Het verschil is dat mensen instinctief het toilet mijden, terwijl we in de keuken vaak verslappen.
En juist daar zit het probleem. Niet in de cijfers, niet in de sensaties, maar in dagelijkse gewoonten. Als je plank oud is, vol groeven zit en laks wordt schoongemaakt, wordt het een broedplaats voor bacteriën. Als hij regelmatig wordt schoongemaakt en tijdig wordt vervangen, zal er geen ’toilet-effect’ zijn.
In de keuken zijn niet de mythes het gevaarlijkst. Het gevaarlijkst is de gewoonte om te denken: ‘Het stelt hier niets voor.’
Wat vind jij hiervan?
Jouw mening is belangrijk! Laat een reactie achter of deel dit artikel met vrienden.