Je huis, je auto, je hele buurt: het kan allemaal binnen no-time verdwijnen onder meters water. De kans op overstromingen in Nederland blijkt groter dan we dachten, en het gaat niet alleen om de bekende rivieren. Nieuwe, interactieve kaarten onthullen nu precies waar de grootste risico’s liggen, met enorme potentiële schade die de financiële stabiliteit van velen bedreigt. Het is tijd om te weten of jij in de gevarenzone zit, voordat het water aan je deur staat.
Dit is geen puur theoretisch risico
De ‘Nationale Water Directory’ van Rijkswaterstaat, met gegevens van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het KNMI, laat zien dat de dreiging van water reëel en verspreid is. Het gaat niet meer alleen om de grote rivieren zoals de Maas en de Rijn in het voorjaar. Er is nu gedetailleerde data beschikbaar die de risico’s van verschillende soorten overstromingen in kaart brengt, van heftige regenbuien tot stijgende zeeniveaus.
Gedetailleerde inzichten: zomers grootschalige plensbuien en springtij
Deze kaarten gaan verder dan simpelweg aangeven “hier kan water komen”. Ze tonen gebieden die kwetsbaar zijn voor:
- Overstromingen door hevige regenval: Zelfs in gebieden die niet direct aan een rivier liggen, kunnen extreme buien leiden tot wateroverlast.
- Overstromingen vanuit zee: Springtij in combinatie met storm kan grote delen van de kust en laaggelegen gebieden onder water zetten.
- Zeespiegelstijging: Op de lange termijn is dit een structureel probleem dat de dreiging vergroot.
De kaarten differentiëren zelfs naar de waarschijnlijkheid van een overstroming, van relatief frequente gebeurtenissen tot zeldzame, maar catastrofale scenario’s. Dit biedt een veel genuanceerder beeld dan voorheen beschikbaar was.
De cijfers die je wakker moeten schudden
De inzichten uit deze kaarten zijn alarmerend:
- 42.000 huishoudens in Nederland lopen risico op grote schade door overstromingen.
- Het gaat om een potentieel oppervlak van tienduizenden hectaren aan bebouwde kom en woongebieden.
- De economische schade van een grote overstroming kan oplopen tot honderden miljoenen euro’s, waarbij niet alleen gebouwen, maar ook infrastructuur en economische activiteit getroffen worden.
Dit is geen abstract getal; dit zijn jouw buren, je potentiële werkplek, de toegangswegen en de lokale economie die op het spel staan.

Waarom dit jou aangaat
Vroeger dachten we vooral aan de grote rivieren. Maar de realiteit verandert. De klimaatverandering zorgt voor extremere weersomstandigheden, en dat betekent dat overstromingen door extreme regenval steeds vaker voorkomen. Denk aan de zomerse plensbuien die in korte tijd straten blank zetten. Dit soort overstromingen zijn vaak moeilijker te voorspellen en kunnen, ondanks de relatief korte duur, aanzienlijke schade aanrichten.
De interactiviteit van de kaarten is cruciaal:
- Persoonlijk risico: Je kunt direct opzoeken of jouw adres in een risicogebied ligt.
- Planningszekerheid: Ondernemers kunnen de risico’s voor hun bedrijfslocatie in kaart brengen.
- Milieubescherming: De kaarten helpen ook bij het inschatten van risico’s op milieuschade, zoals de verspreiding van gevaarlijke stoffen bij overstromingen van industriële gebieden.
Deze gedetailleerde informatie stelt zowel burgers als overheden in staat om proactief te handelen, van het nemen van persoonlijke beschermingsmaatregelen tot het integreren van risico-analyses in ruimtelijke ordeningsplannen.
De volgende stap: jouw woonsituatie checken
De Permanente Overstromingsrisicobeoordeling van de Nationale Water Directory is een krachtig hulpmiddel. Het biedt niet alleen een overzicht van de huidige dreiging, maar ook inzichten die essentieel zijn voor de toekomst. Het is een duidelijk signaal: de dreiging van water is een steeds groter wordend probleem waar we ons op moeten voorbereiden.
Net zoals je je huis verzekert tegen brand, is het belangrijk om je bewust te zijn van de waterrisico’s waar jij en je gemeenschap mee te maken hebben. Wacht niet tot het water aan je deur klopt – neem nu de tijd om je eigen situatie te kennen.
Heb jij je adres al opgezocht op de overstromingskaarten? En wat zijn jouw belangrijkste tips om je voor te bereiden op wateroverlast?