Stel je voor: twee maanden lang gaat de zon niet op. Klinkt als een recept voor diepe winterblues, toch? Maar in Tromsø, een stad ver boven de poolcirkel, is dit de realiteit. Toch leven de inwoners hier verrassend opgewekt. De sleutel? Een psycholoog die al een decennium in deze stad woont, onthult een simpel, maar krachtig ‘winter-bewustzijn’ dat de hele ervaring verandert.
Meer dan 300 kilometer boven de poolcirkel bevindt Tromsø zich in een unieke realiteit. De poolnacht, van november tot januari, betekent dagenlang schemering zonder een echte zonsopgang. Voor velen een reden tot zorgen, maar de bewoners van Tromsø omarmen deze periode. De grote verrassing is dat het niet de genen of het klimaat zijn die het verschil maken, maar de manier waarop men de winter zelf interpreteert.
Het geheim: geen pillen, maar een mindset
Toen psycholoog Kari Liebowitz naar Tromsø verhuisde, verwachtte ze een sombere, emotioneel zware winter. In plaats daarvan ontdekte ze een gemeenschap die duisternis ziet als een seizoen met eigen voordelen, niet als een straf. Dit noemt ze het ‘winter-bewustzijn’: het idee dat je de winter niet hoeft te weerstaan, maar kunt benutten.
Verminder tempo, omarm gezelligheid
Het principe is simpel: als je de hele winter probeert te leven alsof het zomer is, voel je je constant moe en ontevreden. Door te accepteren dat de winter het lichaam van nature vertraagt, ontstaat er psychologische rust. In Tromsø wordt ontspanning als normaal beschouwd, geen teken van luiheid. Kortere dagen verminderen de alertheid, en dat is oké.
Dit betekent meer slaap, een rustiger tempo, minder druk op prestaties en meer focus op herstel. De winter wordt zo geen obstakel meer, maar simpelweg een ander seizoen.
Buitenleven in het donker: de kracht van friluftsliv
Een ander belangrijk aspect is de Noorse cultuur van buitenactiviteiten, zelfs in de kou en duisternis. De term friluftsliv – leven in de buitenlucht – is hierin cruciaal. Wandelingen, beweging en frisse lucht verminderen stress, verbeteren de stemming en helpen de slaap stabiliseren. Mensen in Tromsø zitten niet binnen te wachten op de lente; ze gaan gewoon door, aangepast aan de omstandigheden.
Winter opdelen in fases
Een slimme psychologische strategie is het indelen van de winter in kleinere etappes. Net zoals bij traditionele Sámi-kalenders, helpt dit het idee van een eindeloze, overweldigende duisternis te doorbreken. Wanneer de winter fasen heeft, voelt het alsof de tijd voortschrijdt en het einde nadert, wat een gevoel van voortgang geeft.
De kernboodschap is duidelijk: duisternis hoeft niet drukkend te zijn; het kan rust geven.
De intense kou en het gebrek aan zonlicht in Tromsø zijn objectief, maar de ervaring ervan is subjectief. Als je de winter ziet als enkel verlies – van licht, energie, comfort – ervaar je het als een beproeving. Als je het echter omarmt als een seizoen met eigen rituelen, rust, gezelligheid en zelfs schoonheid, wordt het een periode van kalmte.
De mensen in Tromsø ‘lossen’ de poolnacht niet op. Ze hebben simpelweg geleerd erin te leven.