Stel je voor: je staat bij de aankoop van die droomauto, prachtige nieuwe keuken of een waardevol kunstwerk en de verkoper vraagt je plotseling om je identiteitsbewijs. Klinkt als een verre toekomst? Denk nog eens. Vanaf half 2027 worden de regels rondom contante betalingen in de hele Europese Unie drastisch aangescherpt, en dit heeft directe gevolgen voor jouw portemonnee als je meer dan 3000 euro wilt uitgeven.
Hoewel veel Nederlanders steeds vaker kiezen voor pinbetalingen of contactloos betalen met hun telefoon, blijft contant geld voor sommigen een symbool van vrijheid en privacy. Maar deze vrijheid staat op het punt aanzienlijk te worden ingeperkt. Brussel heeft een nieuw EU-verordening (2024/1624) opgesteld, die specifiek gericht is op het bestrijden van witwassen en terrorismefinanciering.
De 10.000 euro grens: het nieuwe maximum voor zakelijke transacties
De belangrijkste verandering die je vanaf 10 juli 2027 zult merken, is de invoering van een wettelijke maximale limiet voor contante betalingen in zakelijke transacties. Dit betekent dat je bij het doen van aankopen bij bedrijven, zoals een nieuwe auto, meubels of grote klusprojecten, nooit meer meer dan 10.000 euro contant mag betalen. Alles daarboven moet via een bankoverschrijving of met een pinpas worden voldaan.
Het is goed om te weten dat individuele EU-lidstaten nog strengere limieten mogen hanteren. Zo hanteren België en Oostenrijk al lagere grenzen voor contante betalingen. Maar de 10.000 euro wordt de nieuwe Europese bovengrens die door geen enkel land overschreden mag worden.
Bij 3000 euro of meer: je identiteitsbewijs is verplicht
Hoewel de 10.000 euro grens breed wordt uitgemeten, is een andere regel die veel vaker impact zal hebben, de verplichte identificatie bij betalingen vanaf 3000 euro. Wat betekent dit concreet voor jou?
- Als je een product of dienst koopt van een commerciële verkoper en daarvoor 3000 euro of meer contant betaalt, is de verkoper verplicht je identiteit te verifiëren.
- Je gegevens zullen worden vastgelegd.
- Dit geldt ook als het bedrag onder de 10.000 euro blijft.
Denk hierbij aan de aankoop van een tweedehands auto bij een garage, waardevolle juwelen of zelfs een duurdere televisie. Vanaf 2027 kun je bij dit soort aankopen, wanneer je contant betaalt, dus niet meer anoniem blijven.

Wat verandert er níet voor particulieren?
Er heerst nogal wat onduidelijkheid over de nieuwe regelgeving, en veel mensen vrezen dat contant geld volledig verboden wordt. Dit is echter een misvatting. Het nieuwe beleid richt zich primair op zakelijke transacties en de bestrijding van illegale praktijken, niet op jouw persoonlijke spaargeld.
Dingen die gewoon toegestaan blijven:
- Particuliere transacties: Je mag nog steeds jouw auto voor meer dan 10.000 euro contant verkopen aan je buurman of een vriend. De nieuwe regels gelden niet voor verkopen tussen particulieren (tenzij lokale wetgeving anders bepaalt).
- Contant geld thuis bewaren: Er zijn geen limieten voor hoeveel contant geld je mag thuis bewaren of in een kluis.
- Banktransacties: Het storten of opnemen van geld van je eigen bankrekening wordt niet direct beperkt door deze verordening, al blijven banken hun eigen meldingsplichten volgen bij verdachte transacties.
Waarom deze aanscherping?
Het hoofddoel van deze nieuwe, strengere regels is het tegengaan van witwassen en de financiering van terrorisme. Grote sommen contant geld zijn een belangrijk instrument voor criminele organisaties om de herkomst van hun geld te verbergen. Door de anonimiteit bij grote contante transacties te doorbreken, wordt het voor criminelen een stuk lastiger om hun illegale geld wit te wassen.
In sommige landen, zoals Duitsland, bestonden er al specifieke beperkingen:
- Edelmetalen: Sinds 2020 mag goud anoniem nog slechts tot 1.999,99 euro worden gekocht.
- Vastgoed: In Duitsland is het sinds 2023 volledig verboden om onroerend goed met contant geld te betalen.
De conclusie: bereid je voor op de papieren identificatie
Hoewel contant geld niet verdwijnt, wordt de vrijheid om het te gebruiken wel degelijk beperkter. 2027 markeert een significante verandering in hoe we grote aankopen doen, waarbij anonimiteit bij contante betalingen voor eens en altijd tot het verleden behoort. Voor consumenten betekent dit: als je grote aankopen plant in het buitenland (zoals in Duitsland), wees dan niet alleen voorbereid om je portemonnee te openen, maar ook om je identiteitsbewijs te tonen.
Wat vind jij van deze veranderingen? Deel je mening in de reacties!