Je hebt er vast weleens van gehoord: de schrikbarende cijfers over de groeiende kloof tussen arm en rijk. Maar wat als deze kloof niet alleen op financieel vlak groeit, maar ook de politieke macht van een selecte groep steeds verder verstevigt? Oxfam waarschuwt dat we hiermee de democratie in gevaar brengen, en de recente cijfers over het vermogen van miljardairs onderstrepen deze urgentie. Het is nu belangrijker dan ooit om te begrijpen hoe dit spel van politiek en kapitaal werkt, en wat het betekent voor jou en mij.
Miljardairs zien hun vermogen exploderen
Laten we beginnen met de cijfers die Oxfam presenteert: het vermogen van miljardairs is in 2025 met maar liefst 16% gestegen, en bereikte een recordhoogte van 18,3 biljoen dollar. Dat is een toename van 81% sinds 2020! Terwijl jij misschien moeite hebt om de rekeningen te betalen, groeit de schatkist van de allersnelsten. Wat nog meer schokt, is het contrast: één op de vier mensen wereldwijd heeft moeite met dagelijkse voeding, en bijna de helft van de bevolking leeft in armoede.
Meer dan geld: de zorgwekkende politieke invloed
Maar Oxfam richt zich niet alleen op het geld. Wat hen nog meer zorgen baart, is hoe dit astronomische vermogen leidt tot een ongekende concentratie van politieke macht. Wist je dat miljardairs 4000 keer vaker een politieke functie bekleden dan de gemiddelde burger? Dit betekent dat de beslissingen die onze samenlevingen vormgeven, steeds vaker worden genomen door een kleine club met dezelfde belangen. Dit leidt tot een “zeer gevaarlijk en onhoudbaar politiek tekort”, aldus de uitvoerend directeur van Oxfam, Amitabh Behar. Simpel gezegd: als geld té veel invloed krijgt, verliest democratie haar fundament, omdat mensen het gevoel krijgen dat hun stem niet meer telt.
Hoe dit zo kon gebeuren: fiscale ‘slimheid’ en bedrijfsbescherming
Oxfam koppelt de recente vermogensgroei direct aan politieke beslissingen die rijkdom ten goede zijn gekomen. Denk hierbij aan beleid dat de belastingen voor de allerrijksten verlaagde en internationale bedrijven beschermde tegen druk van buitenaf. Dit laat zien dat Oxfam niet spreekt van een ‘natuurlijk’ succesverhaal van de markt, maar van een fenomeen dat gevoed wordt door politieke keuzes die ongelijkheid aanwakkeren.
De vergelijking die je aan het denken zet
Om de schaal van het probleem te illustreren, gebruikt Oxfam een indrukwekkende vergelijking: de 2,5 biljoen dollar die miljardairs vorig jaar extra verdienden, is ongeveer gelijk aan het totale vermogen van de 4,1 miljard armste mensen op aarde. Dit soort getallen helpen ons de omvang van dit probleem te bevatten, en het is deze schaal die de harde retoriek van Oxfam verklaart. Het gaat niet alleen om ongelijkheid, maar ook om de stabiliteit van onze samenlevingen wanneer steeds meer mensen zich buitengesloten voelen.
Wat Oxfam voorstelt: meer belastingen, minder politieke spelletjes
Oxfam roept overheden wereldwijd op tot actie. Ze pleiten voor nationale plannen om ongelijkheid te bestrijden, waaronder hogere belastingen voor de allerrijksten en striktere grenzen tussen geld en politiek. Dit betekent onder andere het beperken van lobbywerk en het beter controleren van politieke campagnes. Denk aan landen als Noorwegen, waar vermogensbelasting wel een rol speelt, terwijl in Nederland, Frankrijk of Italië dit vaak bij discussies blijft steken. De kern van het probleem is dus niet dat er niet over gesproken wordt, maar dat de praktische oplossingen vaak stranden in de politieke arena.
“Spelen naar de elite”: een gevaarlijke trend
Amitabh Behar waarschuwt dat regeringen “verkeerde beslissingen nemen door de elite te paaien”. Dit uit zich bijvoorbeeld in het verlagen van hulp en het inperken van burgerlijke vrijheden. Deze aanpak, gericht op het kortetermijnvoordeel van een kleine groep, kan op de lange termijn leiden tot meer spanningen in de samenleving, een lager vertrouwen in instituties en politieke instabiliteit. Het blijft de cruciale vraag: kan onze democratie het evenwicht bewaren als steeds meer mensen zich achtergelaten voelen?
Wat vind jij hiervan? Deel je mening in de comments hieronder of stuur dit artikel door naar vrienden!