Je hebt ze vast wel eens gezien: die charmante, vintage kopjes met gouden randjes of delicate bloemmotieven. Ze roepen nostalgie op en maken je tafel direct gezelliger. Veel mensen vinden ze op rommelmarkten, in kringloopwinkels of erven ze van familie. Maar wat zo mooi en romantisch lijkt, kan een verborgen gevaar voor je gezondheid inhouden. Experts waarschuwen dat veel van die oude serviezen niet veilig zijn voor voedselgebruik, zelfs als ze er op het eerste gezicht perfect uitzien.
Het verborgen gevaar: lood in de glazuur
Veel servies van vroeger werd bedekt met een glazuurlaag waarin lood werd gebruikt. Vroeger werd lood gewaardeerd omdat het kleuren intensiveerde, voor een mooie glans zorgde en het servies visueel aantrekkelijker maakte. Destijds wist men veel minder over de langetermijneffecten op de gezondheid. Het cruciale punt is dat lood niet in de keramische massa zelf zit, maar in de oppervlaktecoating. Na verloop van tijd, en vooral bij micro-scheurtjes, slijt het glazuur weg, waardoor lood direct in je eten kan lekken.
Wanneer het risico toeneemt
Het grootste risico ontstaat wanneer je warme, zure of zoute voedingsmiddelen in deze vintage schatten bewaart of serveert. Zulke producten stimuleren de afgifte van chemicaliën uit het glazuur. Zelfs een simpel kopje thee, koffie, soep of een schijfje citrusvrucht kan al voldoende zijn om lood in je maaltijd te ’trekken’. Dit risico wordt nog groter bij beschadigd, afgebroken of zichtbaar versleten servies, ook al lijken de defecten klein.
De sluipende gevolgen van lood
De impact van lood op het lichaam is verraderlijk juist omdat het zich geleidelijk ophoopt. Het is geen acute vergiftiging die je gemakkelijk herkent. Gestaag kan lood het centrale zenuwstelsel, de nieren en de bloedsomloop aantasten. Het is bijzonder gevaarlijk voor kinderen en zwangere vrouwen. Experts benadrukken daarom dat zelfs sporadisch gebruik van oud servies jarenlang een risicofactor kan vormen.
Onbekende herkomst, groter risico
Wees extra voorzichtig met servies waarvan je de herkomst en het beoogde gebruik niet kunt verifiëren. Dit zijn vaak souvenir-serviezen van reizen, vondsten van rommelmarkten, geërfde kopjes zonder duidelijke markeringen, of puur decoratieve items die nooit bedoeld waren om met voedsel in aanraking te komen. Een mooi uiterlijk betekent helaas niet altijd dat het servies geschikt is voor dagelijks gebruik.
Waarom thuis-tests niet altijd betrouwbaar zijn
De thuis-tests die je online vindt, creëren vaak een vals gevoel van veiligheid. Velen reageren alleen op oppervlakkig, vrij lood of detecteren slechts zeer hoge concentraties. Dit betekent dat je servies gevaarlijk kan zijn, zelfs als de test “veilig” aangeeft. De enige betrouwbare manier om zeker te zijn, zijn laboratoriumtesten, maar deze worden in de praktijk zelden uitgevoerd.
Wat te doen met je vintage servies
De mening van experts is vrij uniform: oude, vintage serviezen kun je beter als decoratie gebruiken dan voor dagelijks eten. Ze kunnen je planken, vitrines of tafel verfraaien, maar mogen geen contact maken met eten of drinken. Zo kun je blijven genieten van hun esthetiek en geschiedenis zonder je gezondheid op te offeren. Want in tegenstelling tot een antiek stuk, heb je van je gezondheid geen reservekopie.
Wat vind jij hiervan?
Jouw mening telt! Deel je gedachten in de reacties hieronder of stuur dit artikel door naar vrienden.