Als de donkere wolken zich aan de horizon samenpakken en meteorologen naderende stormen konden voorspellen, stellen velen zich een simpele maar belangrijke vraag: hoe beschermen we onze elektronica thuis? Meestal haasten mensen zich om magnetrons, bureaulampen of kleine keukenapparaten uit te schakelen, denkende dat zij het meest kwetsbaar zijn. Technicus specialisten zeggen echter iets heel anders – de ware dreiging ligt in het apparaat dat we bijna dagelijks gebruiken en waar we het minst aan denken.
Elektrische stormen veroorzaken plotselinge spanningspieken, micro-onderbrekingen en netwerkfluctuaties. Zelfs als de bliksem niet direct uw huis raakt, kan het elektriciteitssysteem nog steeds enorme belastingen ervaren. Soms is één korte, maar krachtige impuls voldoende om gevoelige elektronica onherstelbaar te beschadigen. Daarom waarschuwen experts al jaren: tijdens een storm is het cruciaal om niet de lampen of waterkokers te beschermen, maar een heel ander apparaat.
Het apparaat dat tijdens een storm een ware risicobom wordt
Dat apparaat is uw televisie. Ja, juist die wordt vaak het eerste slachtoffer van een storm. Moderne LED-, QLED- en OLED-televisies zijn ontworpen om uiterst nauwkeurig en stabiel te werken, en hun interne schakelingen en voedingen zijn bijzonder gevoelig voor onverwachte spanningsveranderingen.
Wanneer de bliksem in de buurt inslaat, kunnen er duizenden volts pieken in het elektriciteitsnet ontstaan. De impact hoeft niet direct te zijn – een nabije ontlading is al voldoende om de condensatoren van de televisie, het moederbord of de voedingsmodule te beschadigen. Meestal eindigen dergelijke storingen droevig: de televisie schakelt simpelweg niet meer in.
Nog onaangenamer nieuws: reparatie is vaak niet rendabel. Volgens specialisten kan de reparatie van een door een spanningspiek beschadigde televisie wel € 40 tot € 70 procent van de oorspronkelijke waarde kosten. Met andere woorden, na een zware storm moet u mogelijk een nieuw apparaat kopen.
Direct na de televisie volgen modems, Wi-Fi-routers en digitale tv-decoders op de risicocomputatie. Deze apparaten zijn ook uiterst gevoelig voor plotselinge netwerkveranderingen.
Waarom alleen uitschakelen met de afstandsbediening niet volstaat
Veel mensen denken dat het volstaat om de televisie met de afstandsbediening uit te schakelen. Helaas is dit een van de meest voorkomende en gevaarlijke fouten. Zelfs een “uitgeschakelde” televisie blijft verbonden met het elektriciteitsnet, en de interne circuits blijven een minimale stroom ontvangen. Dit betekent dat elke spanningspiek nog steeds de gevoelige componenten kan bereiken.
Technici zijn het erover eens: tijdens een storm moet de televisie fysiek van het elektriciteitsnet worden losgekoppeld – trek de stekker uit het stopcontact. Alleen zo kan echte bescherming worden gegarandeerd.
Bovendien wordt aanbevolen om alle extra kabels los te koppelen – de HDMI-aansluiting, de antennekabel of de kabeltelevisiekabel. Zelfs als de televisie zelf is losgekoppeld, kan een elektrische impuls via andere aangesloten apparaten het apparaat binnenkomen en toch een storing veroorzaken.
Op het eerste gezicht lijkt dit misschien overmatig voorzichtig, maar de praktijk toont aan dat het juist deze kleine details zijn die vaak bepalen of de apparatuur na een storm blijft werken.
Kunnen stabilisatoren en UPS de situatie redden?
Veel mensen verwachten dat spanningsstabilisatoren of UPS-systemen (ononderbroken stroomvoorzieningen) hun apparatuur volledig zullen beschermen. Helaas is de realiteit iets anders. Hoewel deze apparaten uitstekend beschermen tegen dagelijkse fluctuaties, zijn ze niet ontworpen om extreme door bliksem veroorzaakte pulsen te weerstaan.
Zelfs hoogwaardige stabilisatoren kunnen de enorme energie die tijdens een zware storm ontstaat, vaak niet absorberen. UPS-systemen kunnen helpen kortstondige stroomuitval of kleine spanningsdalingen te voorkomen, maar bieden ook geen volledige bescherming tegen blikseminslagen.
Deskundigen zijn het erover eens: geen enkel extra beschermingsapparaat kan op tegen de eenvoudige actie – het volledig loskoppelen van de apparatuur van het elektriciteitsnet. Dit is de enige methode die als bijna 100% betrouwbaar wordt beschouwd.
Andere apparaten die bescherming waard zijn
Hoewel de televisie in de grootste risicozone blijft, is het zeker niet het enige kwetsbare apparaat. Modems en routers worden bijzonder vaak getroffen na stormen, omdat ze elektrische pulsen kunnen ontvangen van zowel het elektriciteitsnet als van de internet- of telefoonlijn. Hierdoor verdwijnt na een zware onweersbui vaak de internetverbinding, hoewel andere apparaten intact blijven.
Gameconsoles, audiosystemen, smart tv-boxen hebben ook gevoelige voedingen die plotselinge fluctuaties niet tolereren. Zelfs dure computers of monitoren kunnen slachtoffer worden als ze tijdens een storm aangesloten blijven.
Daarom is de slimste strategie – om zoveel mogelijk belangrijke elektronische apparaten los te koppelen vóór een zware storm. Dit kost slechts een paar minuten, maar kan honderden euro’s en veel zenuwen besparen.
Eenvoudige preventie die hoge kosten voorkomt
Stormen komen vaak onverwacht, maar je kunt je er heel eenvoudig op voorbereiden. Het volstaat om de televisie en andere gevoelige elektronica tijdig los te koppelen om onaangename verrassingen te voorkomen. Eén snelle actie kan dagen zonder televisie of internet en reparatierekeningen die soms de grenzen van het gezonde verstand overschrijden, voorkomen.
Onweer en bliksem vormen altijd een risico voor elektrische apparatuur, maar bewust gedrag kan dit risico tot een minimum beperken. Dus de volgende keer dat de eerste bliksemflitsen aan de hemel verschijnen, onthoud dan: het belangrijkste is niet alleen om de ramen te sluiten, maar ook om een paar stekkers uit het stopcontact te trekken. Uw televisie zal u er zeker dankbaar voor zijn.
Wat vind je hiervan?
Uw mening is belangrijk! Schrijf een reactie hieronder of deel het artikel met vrienden.