De feestdagen worden vaak voorgesteld als een aaneenschakeling van perfect opgedekte tafels en stralende gezichten. In werkelijkheid eindigt voor veel mensen die periode in zorgen over bezoek, boodschappen en onuitgesproken familieruzies. Een ervaren psycholoog zegt: u kunt die spanning met een paar gerichte stappen aanzienlijk verminderen.
Waarom zijn de feestdagen zo beladen?
Er spelen meerdere factoren mee: verwachtingen van anderen, financiële druk, en het gevoel dat alles ‘gezellig’ moet zijn. Combineer dat met vermoeidheid na een druk jaar en u hebt een recept voor overbelasting. In Nederland komen daar vaak logistieke uitdagingen bij — banen met seizoensdrukte, reizen met de NS en de verplichting om meerdere dagen bij verschillende families langs te gaan.
Concrete, toepasbare strategieën
Hier volgen praktische stappen die direct effect hebben. U hoeft niets spectaculairs te veranderen; kleine aanpassingen volstaan.
- Stel drie prioriteiten — kies maximaal drie dingen die echt belangrijk zijn (bijvoorbeeld: ene avond samen eten, een wandeling, of een telefoongesprek met een verre ouder). Alles wat niet binnen die drie past, is optioneel.
- Delegeer en shop slimmer — laat familieleden één gerecht meebrengen, bestel een deel van de catering bij Albert Heijn of HEMA, of kies voor een eenvoudig borrelformat in plaats van een uitgebreid diner.
- Beperk vergaderingen — spreek af hoe lang u blijft en communiceer dat van tevoren. Een helder tijdsframe voorkomt ongemakkelijke situaties.
- Gebruik ‘momenten voor uzelf’ — plan dagelijks 15–20 minuten zonder schermen: een korte wandeling, ademhalingsoefening of een kop thee in stilte herstelt sneller dan u denkt.
Hoe praat u over regels zonder ruzie?
Veel onrust komt voort uit onuitgesproken verwachtingen. Een eenvoudige structuur helpt: zeg wat u graag wilt, waarom het belangrijk is, en bied een alternatief aan. Bijvoorbeeld: “Ik kom graag langs op eerste kerstdag, maar ik kan alleen blijven tot acht uur. Zullen we daarna bellen?” Duidelijkheid voorkomt interpretaties en bespaart energie.
Psychologische tools die werken
Therapeuten raden geen mirakels aan, maar bewezen technieken. Twee die in de praktijk veel opleveren:
- Time-boxing — plan korte blokken voor sociale verplichtingen en houd u eraan. Korter en geconcentreerder is vaak fijner dan eindeloos blijven hangen.
- Ademhaling en grounding — bij spanning helpt vijf minuten van gerichte ademhaling en verbinding met het lichaam. Dat kan een ruzie of paniekaanval afremmen.
Praktisch voorbeeld uit de praktijk
Een cliënt van mij uit Utrecht vertelde dat zij elk jaar vastliep bij het combineren van bezoek aan ouders in Maastricht en de schoonfamilie in Groningen. We schrapten één verplicht bezoek en maakten er een weekendje weg van met de ouders, terwijl de schoonfamilie een midweek borrel kreeg. Het resultaat: minder stress, meer kwaliteitstijd en betere gesprekken.
Laat de perfectie los
Perfectie is een illusie en vaak een bron van stress. U mag kiezen voor eenvoud, of voor alternatieven zoals een digitale kerstavond met verre vrienden of een wandeling met warme chocomel. De feestdagen hoeven geen prestatiewedstrijd te zijn.
Heeft u eigen tips of een valkuil die u wilt delen? Laat het achter in de reacties — en misschien helpen uw ideeën iemand anders een rustigere decembermaand te krijgen.