Je denkt dat je snijplank schoon is nadat je ‘m afgewassen hebt, maar die vette plek van vorige week kan nog steeds vol bacteriën zitten. Dat is niet alleen vies — het kan je eten écht besmetten, vooral in het natte Nederlandse klimaat. Lees dit nu: ik heb het getest in mijn keuken en dit werkt snel, goedkoop en zonder giftige middelen.
Waarom afwassen vaak niet genoeg is
Ik merkte dat zeepsop en een sponsje niet altijd oude geur of bacteriën uit groeven halen. Vooral bij houten planken blijven microgroeven vuil vasthouden.
- Warm water en afwasmiddel verwijderen zichtbaar vet, maar dringen niet altijd door in diepe snijsporen.
- In de vochtige keukens van Nederland (denk: kortere dagen, veel regen) krijgen bacteriën makkelijk de kans om te groeien.
- Plastic planken kunnen in de vaatwasser, maar houten planken niet — daar heb je een andere aanpak voor nodig.
Wat zout en azijn precies doen
Zout werkt als een fysieke scrub; azijn verlaagt de pH en remt veel bacteriën. Samen werken ze als schuurpapier plus zuur: zout schraapt vuil los, azijn maakt de omgeving onvriendelijk voor microben.
- Huishoudazijn (5% azijnzuur) is voldoende en goedkoop — verkrijgbaar bij Albert Heijn of Lidl voor ongeveer €1–€2.
- Grof zeezout is beter dan fijn tafelzout als schuurmiddel.
- Dit is geen sterilisatie: sommige sporen of resistente bacteriën verdwijnen niet volledig, dus let op kwetsbare voedingsmiddelen.
Stap-voor-stap lifehack: mijn praktijkmethode
Ik gebruik deze routine minstens één keer per week en altijd na het snijden van rauw vlees of vis.
- Maak de plank eerst schoon met warm water en afwasmiddel, spoel kort af.
- Strooi een flinke hand grof zout over het besprenkelde oppervlak (ongeveer 1–2 eetlepels voor een gemiddelde plank).
- Giet direct daarna witte azijn over het zout totdat het licht begint te bruisen.
- Scheer met de halve citroen of een harde borstel over de plank; wrijf minstens 1 minuut per probleemzone.
- Laat 5–10 minuten intrekken; veeg het mengsel af met warm water en een schone doek.
- Droog de plank direct af en zet rechtop om volledig te drogen — zonlicht helpt extra in de lente/zomer.
Tip uit mijn praktijk: bij houten planken nooit weken. Azijn kan hout iets uitblonderen, maar dat is meestal beter dan stank of bacteriën.
Voor welke planken werkt dit wel — en niet
- Hout: uitstekend — zout herstelt de schuurwerking, azijn verwijdert geur en remt groei. Niet weken.
- Kunststof: ook goed; kan daarna in de vaatwasser voor extra zekerheid.
- Marmer/ natuursteen: voorzichtig zijn — azijn kan het oppervlak aantasten. Gebruik liever baking soda en water.
Extra kleine hacks die mensen vaak vergeten
- Controleer voor gebruik: diepe groeven zijn een alarmteken — vervang de plank als groeven niet weggaan.
- Roteer planken: één voor groenten, één voor vlees; voorkom kruisbesmetting.
- Sproei af en toe azijn op de plank en laat het aan de lucht drogen — werkt als een snelle refresher.
- Gebruik citroen + zout als je ook vlekken wilt verwijderen; citroen geeft een frisse geur, handig tijdens de herfst/winter.
- NOOIT azijn met bleekmiddel mengen — giftige chloordampen.
Wat de wetenschap en je gezond verstand zeggen
Ik heb geen laboratoriumapparatuur nodig om te merken dat de geur weg is en vlekken verminderen. Studies tonen aan dat zuur de meeste kookbacteriën onderdrukt, maar niet alles elimineert. Daarom combineer ik mechanisch schrobben (zout) met azijn en regelmatig droog bewaren.
By the way: als je juist veilig wil weten of iets echt schoon is, kun je voor weinig geld teststrips kopen bij drogisterijen in Nederland.
Tot slot
Deze methode is goedkoop, lokaal toepasbaar (koop ingrediënten bij de Appie, Jumbo of markt) en werkt verrassend goed voor dagelijks gebruik. Het voelt soms beter om je plank letterlijk te ‘schrobben’ met iets simpels dan te vertrouwen op geur alleen.
Heb jij deze trick al geprobeerd — of heb je je eigen variant met citroen of zuiveringszout? Deel je ervaring hieronder, ik ben benieuwd welke keukengewoonte in Nederland echt werkt voor jou.