Nat, zout en koud — je schoenen lijden elke Nederlandse winter. Ik merkte dat veel mensen met goede bedoelingen hun leer en suède kapotspuiten om vlekken te voorkomen. Lees dit nu, voor je avondrit naar de supermarkt: een beetje WD-40 kan je schoenen redden, maar er zitten haken en ogen aan.
Waarom dit ineens wél werkt (en waarom fabrikanten nóóit enthousiast zijn)
WD-40 is een dun, petroleumachtig middel dat water verdringt en tijdelijk viezigheid afstoot. Het legt een dun laagje tussen materiaal en vocht — als een regenjas voor je schoenen. Dat is precies waarom het handig is bij pekel en natte winters in Nederland.
Maar schoenfabrikanten raden het meestal niet aan. Ze geven liever onderhoudsproducten die getest zijn op kleur, ademend vermogen en lange termijn. In mijn praktijk zie ik dat mensen die naar snelle fixes grijpen later vaker bij de schoenmaker staan voor verkleuring of stug leer.
Wat WD-40 doet: kort en concreet
- Verdrijft water vrijwel direct.
- Voorkomt tijdelijk zoutvlekken en donkere kringen.
- Laat een olieachtige residu achter dat vuil kan aantrekken.
- Kan kleur doen verdiepen of suède beschadigen.
Voor welke schoenen werkt het wel — en voor welke absoluut niet
Niet alle schoenen zijn gelijk. Ik heb getest en geleerd: de resultaten verschillen per materiaal en afwerking.
- Goed: rubberzolen, kunststof en sommige synthetische buitenlagen — hier is WD-40 vaak onschadelijk.
- Voorzichtig: glad leer — het kan donkerder worden of het leer minder ademend maken.
- Verboden terrein: suède, nubuck en gelakt leer — dit kan blijvende vlekken of beschadiging geven.
Een vergelijking
Zie het zo: WD-40 op sommige schoenen werkt als een noodparaplu tijdens een wolkbreuk — handig voor een korte periode, maar je wil geen permanente paraplu over je favoriete jas ophangen.
Hoe je WD-40 veilig gebruikt: stap-voor-stap hack
Test altijd eerst — dit simpele gebaar voorkomt tranen later. Volg dit stappenplan; ik gebruik het al jaren bij natte ochtenden op mijn eigen laarzen.
- Maak schoenen schoon: veeg zout en vuil weg met een vochtige doek en laat drogen.
- Doe een spottest: spuit een beetje WD-40 op een onopvallend stukje (binnenkant rand of tong).
- Wacht 10–15 minuten en kijk op verkleuring of glansverandering.
- Als OK: houd bus op ongeveer 25–30 cm en spray korte pulsen, liever meerdere korte zetten dan één natte laag.
- Wrijf overtollig residu met een droge doek uit en laat 24 uur luchten (niet bij de verwarming zetten).
- Herhaal hooguit elke 4–6 weken tijdens de natte periode; niet dagelijks.
Extra tips voor Nederlandse winters
- Koop WD-40 bij Action, Gamma, Praxis of bouwmarkten — makkelijk verkrijgbaar als het plots weer vriest.
- Na een pekeldag: eerst afspoelen met water en azijnmengsel (1 deel azijn, 3 delen water) om zout te neutraliseren, dan drogen en pas dan WD-40 als noodbescherming.
- Combineer met schoenspanners om vorm te behouden en scheuren te voorkomen.
Alternatieven die schoenmakers wél aanraden
Als je waardevolle schoenen hebt of duurzaam wilt handelen, zijn er betere opties dan WD-40.
- Specifieke waterproofer-sprays voor leer en suède (bij schoenwinkels of online).
- Beeswax of schoencrèmes voor leer — maakt het materiaal soepeler en waterafstotend.
- Voor suède: speciale suède-sprays en een suèdeborstel om structuur te herstellen.
De nadelen die weinig mensen vertellen
Veel mensen zien alleen het directe effect: geen natte sokken, geen zoutvlekken. Maar let op:
- WD-40 kan stof en vuil aantrekken door het residu.
- Het verandert de look van leer (donkerder, minder mat).
- Op lange termijn kan het de afdichting of lijm van sommige schoenen aantasten.
In mijn ervaring is het een prima noodmiddel voor dagelijks schoeisel dat je niet voor altijd wilt bewaren. Voor lievelingsschoenen kies je liever een schoenmaker-advies.
Wat je nu meteen kunt doen (snelle checklist)
- Bekijk materiaal: geen WD-40 op suède/nubuck.
- Spottest altijd.
- Gebruik korte pulsen van afstand, veeg na en laat luchten.
- Gebruik alternatieve sprays voor dure schoenen.
By the way, als je in Amsterdam of Groningen woont en elke dag fietst, is het slim om WD-40 vooral op je zolen en hiel te gebruiken in plaats van op de bovenkant.
Slot — kort en eerlijk
WD-40 kan écht helpen om je schoenen tijdelijk winterproof te maken en je droge sokken te besparen. Maar het is geen wondermiddel voor alle materialen — gebruik het als noodoplossing, niet als dagelijkse verzorging van je beste paar.
Heb jij ooit WD-40 op je schoenen gebruikt en werkte het of ging het fout? Deel je ervaring hieronder — ik ben benieuwd naar jouw trucjes voor natte winters in Nederland.