Je gooit snel wat zuiveringszout en azijn in de afvoer omdat je wastafel langzaam loopt of een vieze geur ruikt. Het lijkt slim en goedkoop, maar wat gebeurt er precies in je buizen — en waarom werkt het vaak niet zoals op TikTok? Lees dit nu als je nog van plan bent om die ‘kookboek’ tip van gisterenavond te volgen.
Waarom iedereen dit probeert (en ik ook)
Ik merkte dat buren, collega’s en zelfs klanten in mijn praktijk vaak deze truc gebruiken: goedkoop, geen agressieve chemicaliën en je hebt alles in huis. In de Nederlandse supermarkten zoals AH of Action kost een zak zuiveringszout en een fles azijn maar een paar euro; dat is verleidelijk.
Maar veel mensen verwachten dat de combinatie hardnekkig vet en haren oplost — dat is waar het meestal fout gaat.
Wat er écht chemisch gebeurt in je afvoer
Kort en krachtig: zuiveringszout (natriumbicarbonaat) en azijn (5% azijnzuur) reageren tot koolstofdioxide, water en natriumacetaat. Het bruist en schuimt — dat voelt alsof het iets losmaakt.
- De bruis is in feite snel ontsnappend CO2-gas, hetzelfde schuim-effect als een cola als je hem schudt.
- Er ontstaat geen heet chemisch bad dat vet oplost; het is meer een mechanische opschudding.
- Het mengsel neutraliseert elkaar grotendeels; na de bulder blijft er weinig actief zuur of base over.
Kortom: het schuimt leuk, maar lost hardnekkig vet en haar meestal niet op.
Vergelijking die helpt onthouden
Denk aan je afvoer als een theefilter vol samengeklonterd vet en haren. De baking soda + azijn-actie is als een klopje tegen dat filter — soms valt er een smetje af, maar het filter blijft grotendeels verstopt.
Wanneer het wel helpt — en wanneer het gevaarlijk is
De combinatie kan nuttig zijn bij lichte geurtjes of een zeer oppervlakkige vertraging. Maar er zijn duidelijke grenzen.
- Werkt redelijk bij: lichte zeepophoping, oppervlakkige resten, tijdelijke geurverwijdering.
- Werkt slecht bij: vetprop, bondige haar-ophopingen, papier of servetten vast in de sifon.
- Gevaren: meng nooit met commerciële ontstopper (lauw of alkalisch) — dat kan spatten of giftige dampen geven.
- Let op oude metalen leidingen: langdurige blootstelling aan zuur kan op termijn corrosie bevorderen.
Ik zag eens een klant die azijn mengde met een caustische ontstopper: het liep bijna verkeerd af. Belangrijk: safety first.
Praktische, betere aanpak — stap-voor-stap lifehack
Als je écht iets wilt doen dat werkt, volg deze stappen. Ik heb dit meerdere keren getest in huizen met PVC- en gietijzeren leidingen.
- Verwijder eerst zoveel mogelijk stilstaand water met een emmer of kopje.
- Schep mechanisch losse rommel weg uit de sifon (onder de wastafel) — vaak is daar de blokkade. In NL kun je hiervoor een rubber handschoen gebruiken en een klein handgereedschap uit Gamma of Praxis halen.
- Giet 120 g zuiveringszout in de afvoer.
- Voeg 250 ml azijn toe; laat 15–30 minuten bruisen.
- Spoel na met heet (niet kokend) water — bij vet helpt heet water echt. Voor PVC is kokend water af te raden; gebruik heet water uit de waterkoker of kraan.
- Zo niet opgelost? Gebruik een plopper of een eenvoudige handsnijder/ontstopveer (± €10–€25 bij bouwmarkt) voordat je dure middelen koopt of een loodgieter belt.
Tip uit de praktijk: combineer de soda/azijn-actie met heet water spoelen en mechanisch werk. Alleen schuimen is meestal theater, geen oplossing.
Alternatieven die wél werken (en wat je in NL kunt kopen)
- Enzymatische ontstopper: biologisch, veilig voor leidingen en septische systemen — vaak te vinden bij Bol.com of bouwmarkten.
- Mechanische ontstopper/veer: goedkoop en vaak direct effectief; koop bij Gamma of Praxis.
- Professionele loodgieter: bij hardnekkige verstoppingen bel je een lokale loodgieter (loodgieter); in stedelijke gebieden zoals Amsterdam of Utrecht zijn spoedtarieven van toepassing.
Laatste waarschuwing — meng NOOIT
Mix nooit azijn met bleekmiddel (chloor) of met sterke alkalische ontstopmiddelen. Dat produceert giftige dampen. Als je een chemische ontstopper hebt gebruikt, spoel goed voordat je iets anders toevoegt.
Slot — wat ik geleerd heb en wat jij nu kunt doen
Ik heb ontdekt dat baking soda en azijn leuk werken als een goedkope test of geurverdrijver, maar niet als wondermiddel tegen vet en haar. Soms is het een snelle win, vaak is het theater. Voor echte verstoppingen combineer mechanisch werk, heet water en, indien nodig, enzymen of een veer.
Wat is jouw ergste verstopping ooit — en hielp die soda/azijn-truc je of was het zinloos? Deel je verhaal hieronder.