Heb je net gebakken en giet je het bakvet even snel weg bij de gootsteen? Stop. Dat ene gebaar kan je komende maand een kapotte sifon, een boze buur of een flinke rekening van de rioolreiniging opleveren. Ik merkte vaak dat mensen dit als onschuldig zien — maar in mijn praktijk blijkt anders. Lees dit nu; voorkomen is veel goedkoper dan repareren.
Waarom dit bij jou thuis wél direct belangrijk is
In Nederland, vooral in oudere huizen en appartementen in Amsterdam of Rotterdam, zijn leidingen vaak smal en gevoelig voor vetafzetting. Wat jij als vloeibare rest ziet, verandert in de leiding in een klompje dat lijkt op een mini-ijsberg: een fatberg onder je straat.
- Giet nooit warme olie of frituurvet door de afvoer. Het stolt onderweg en kleeft aan wandjes.
- Zelfs plantaardige olie (olijfolie, zonnebloemolie) veroorzaakt dit probleem.
- Oud vet + etensresten = snellere ophoping en geurproblemen.
Wat er precies gebeurt in de leidingen
Vet werkt als lijm. Het kleeft aan kalk, koffiedik en zeepresten en groeit laagje voor laagje. Het is alsof je steeds een dunne laag tandpasta in een buis smeert — na verloop van tijd is de doorgang dicht.
Het riool ziet het niet als vloeistof
Als vet afkoelt, stolt het. In koude maanden (denk aan Nederlandse winters) gebeurt dat sneller — vet wordt harder dan jouw ochtendboterham. Gemeenten besteden miljoenen aan het verwijderen van grote vetklompen uit hoofdleidingen.
Veelvoorkomende mythes — en waarom ze fout zijn
- “Kokend water spoelt het weg.” — Trouwens, het kan later opnieuw stollen verderop in koelere leidingen.
- “Afwasmiddel lost het op.” — Het helpt tijdelijk, maar lost geen grote vetlagen op en beschadigt de natuur bij grote hoeveelheden.
- “Plumbing chemicals fix it.” — Deze bijtende middelen lossen soms vet, maar kunnen PVC en rubbers aantasten en zijn slecht voor het rioolwaterzuiveringsproces.
Directe tips van loodgieters (die ik heb getest)
Ik heb deze aanpak in meerdere woningen geprobeerd; het werkt en is simpel.
- Laat vet afkoelen in de pan. Giet het in een lege pot of blikje.
- Bewaar gebruikte olie in een afsluitbare pot in de keukenkast of vriezer.
- Breng volle potten naar het milieupark (milieustraat) of lever in speciale inzamelpunten die veel gemeentes in NL aanbieden.
- Veeg de pan eerst schoon met een keukenpapier (gooi dit papier bij restafval).
Belangrijk: veel Nederlandse gemeenten hebben inzamelpunten voor gebruikte frituurolie; soms kun je ook bij lokale supermarkten of kringloopwinkels informatie vinden.
Praktische lifehack: zo ruim je vet veilig op (stap-voor-stap)
Deze methode werkt voor alle soorten bak- en frituurvet — van olijfolie tot oud spekvet.
- Stap 1: Laat het vet iets afkoelen (maar niet volledig stollen) zodat het makkelijk giet.
- Stap 2: Giet het in een lege glazen pot of metalen blik met deksel.
- Stap 3: Zodra het volledig is gestold kun je de pot dichtschroeven. Schrijf datum op het deksel als je dat handig vindt.
- Stap 4: Gooi bij het restafval (controleer lokale regels) of breng het naar een inzamelpunt / milieustraat.
Tussenoplossing: gebruik koffiefilters of keukenpapier om de pan grof schoon te vegen vóór afwassen — het werkt als een filter voor vet.
Wat te doen als je al vet in de leiding hebt gegoten
Ik heb dit ook gezien: pan vol frituurvet de gootsteen in gegoten en later spijt. Dit kun je proberen:
- Probeer eerst een zuiger (plopper) — vaak werkt mechanische druk het beste.
- Maak de sifon (p-trap) onder de wasbak open en maak hem schoon — dit is waar veel vet zich ophoopt.
- Gebruik een biologische enzymatische ontstopper (verkrijgbaar bij Gamma, Praxis of Hornbach). Deze breken vetten af zonder de buis te schaden.
- Is het erger? Bel een loodgieter. Kleine verstoppingen kun je zelf, grote fatbergs vereisen professioneel gereedschap en kosten soms honderden euro’s — iets dat je makkelijk voorkomt.
Waarom dit een gemeenschapszaak is
Vet in het riool beïnvloedt niet alleen jouw kraan. Het veroorzaakt stank, extra belasting voor zuiveringsinstallaties en leidt tot dure stadsreiniging. Vergelijk het met een koffiekopje dat iedereen één druppel tegelijk weggooit — voor je het weet ligt er een berg op straat.
In mijn ervaring reageren buren vaak verrast als je het uitlegt: ze dachten echt dat die kleine handeling onschuldig was.
Waar je olie kunt inleveren in Nederland
- Milieustraten van gemeenten — vaak gratis.
- Afvalcontainers voor gebruikte oliën die sommige gemeenten en supermarkten aanbieden.
- Kleine inzamelaars of recyclingpunten (check je gemeentewebsite voor locaties).
Zo simpel als een potje inleveren kan je €€€ en veel stress besparen — en helpt de straat schoon te houden.
Heb je zelf een slimme manier om oude olie kwijt te raken of een ervaring met een verstopte afvoer? Deel het hieronder — mensen lezen en leren van echte voorvallen.