Je kijkt naar dat roestige scharnier of die verroeste moer en denkt: weer een duur klusje. Wat als ik je zeg dat de inhoud van je koelkast soms het snelste redmiddel is? Lees dit nu, want vooral in het Nederlandse klimaat met zoute zeelucht en natte winters zie ik dit probleem dagelijks terugkomen.
Ik merkte in mijn praktijk dat een simpele fles ketchup meer dan eens het eerste redmiddel was voordat er gereedschap tevoorschijn kwam. Niet omdat het ideaal is, maar omdat het verrassend werkt — mits je weet hoe en wanneer.
Waarom ketchup werkt (en wanneer je beter iets anders gebruikt)
Ketchup bevat zuren — meestal azijn en citroenzuur uit tomaat — die roest (ijzeroxide) losser maken. Denk aan het als een zachte, kleverige schoonmaker: het bijt niet direct alles weg, maar maakt vuil week.
- Het is goedkoop en bijna altijd in huis (AH, Jumbo of HEMA).
- Werkt goed op kleine, oppervlakkige roestplekken zoals scharnieren, bestek of sierstukjes.
- Is géén vervanging voor: structurele onderdelen, sterk verroeste pijpen of plekken met olie/chemische resten.
Veel mensen negeren dat er een nuance is: ketchup helpt bij oppervlakkige vlekken, maar kan ook vlekken achterlaten op poreuze materialen of verf. Wees dus voorzichtig.
Vergelijking die helpt onthouden
Zie ketchup als een espresso voor roest: sterk genoeg om je wakker te schudden, maar niet voldoende voor een marathon. Voor zware gevallen wil je mechanisch schuren of speciale roestomzetters.
Stap-voor-stap: hoe ik ketchup gebruik tegen roest (en waarom dit werkt)
In mijn klusjes sta ik niet te lang stil met idealisme — ik wil resultaat. Dit is een praktisch, veilig recept dat ik vaak toepas op fietsen, scharnieren of klein keukengerei.
- Benodigdheden: ketchup (AH huismerk of Heinz), zachte borstel of tandenborstel, microvezeldoek, baking soda (zuiveringszout), water.
- Voorbereiding: maak het voorwerp schoon van losse vuilresten.
- Aanbrengen: smeer een dunne laag ketchup op de roestplek. Laat 15–30 minuten intrekken (niet langer op geverfde oppervlakken).
- Schoonmaken: wrijf met de borstel en spoel af met warm water.
- Neutraliseren: maak een pasta van baking soda en water, wrijf licht en spoel — dit voorkomt zuuraanvallen en eventuele reacties met andere metalen.
- Drogen en beschermen: droog goed af en zet een druppel olie op bewegende delen (bijvoorbeeld kettingolie bij fietsen).
Tip uit de praktijk: voor kleine sierobjecten laat ik vaak ketchup 1–2 uur intrekken, maar bij roestige gereedschappen kies ik meteen voor staalborstels en een professionele roestoplosser uit de bouwmarkt (Gamma, Praxis).
Waar loodgieters écht op vertrouwen
Ik zeg niet dat ketchup alle problemen oplost. In de loodgieterij gebruik ik deze truc alleen als snelle noodreparatie of om esthetische roest te verwijderen.
- Voor leidingen en dragende bevestigingen: professionele middelen en mechanische verwijdering.
- Bij lekkages of interne corrosie: vervanging of gespecialiseerde behandeling.
- Op roestige kranen in de badkamer: eerst ketchup, maar vaak eindigt het met ontkalker of een nieuwe kraan (Nederlandse waterhardheid en kalk doen hun werk).
Veiligheidswaarschuwingen
Gebruik geen ketchup op elektrische onderdelen of plekken waar voedsel direct mee in aanraking komt zonder grondig te spoelen. Vlekken op tegels of hout kunnen lastig te verwijderen zijn; test eerst op een onopvallend plekje.
Extra hacks die ik onderweg heb geleerd
- Combineer ketchup met aluminiumfolie (bolletje) om roest op koperen munten of kleine metalen te wrijven — werkt als een zachte schuur.
- Voor fietsbanden en buitenmeubilair: combineer met azijn (niet tegelijk, maar als opvolgende behandeling) om kalk en roest te bestrijden.
- Koop goedkope ketchup in de supermarkt (ongeveer €0,80–€2) en bewaar in de koelkast voor langere houdbaarheid.
In Nederland helpt dit vooral in kustplaatsen zoals IJmuiden of Zeeland, waar zout in de lucht roest versnelt. Ik zie vaak toerfietsers die verbaasd zijn dat een simpel huishoudmiddel helpt—maar ook weer opgelucht als het tijdelijk werkt.
Wanneer naar de professional bellen?
Als je roest gepaard gaat met lekkage, structurele zwakte of elektrische problemen: stop met DIY en bel een vakman. Loodgieters hebben vaak tools en middelen die ketchup niet kan vervangen.
Maar voor die kleine, irritante vlekken die je ’s ochtends ziet op je fietsketting of je keukenscharnier? Probeer het eerst zelf. Het is snel, goedkoop en vaak effectief.
Tot slot: heb jij ooit ketchup gebruikt om iets schoon te maken — en werkte het? Deel je ervaring hieronder, ik lees graag de beste (en meest verrassende) hacks van lezers.