Je vaatwasser loopt langzaam, er stinkt iets naar zuur en de loodgieter hoeft maar één blik te werpen om het te weten: vet. Giet die olie NU niet door de gootsteen — het kost je later tijd en geld. Ik merkte in mijn praktijk dat mensen dit nog steeds doen, vaak uit gemak. Lees dit nu, vóór je volgende frituurpartij of olieverversing.
Waarom dit zo snel fout gaat
Vet en frituurolie lijken vloeibaar, maar zodra ze afkoelen veranderen ze. In leidingen plakken ze aan muren en bouwen laag na laag op. Het is geen dramatisch technisch verhaal — het werkt als kauwgom in een rits: je trekt het er niet zomaar uit.
- Leidingverstoppingen — kleine hoeveelheden zetten zich op tot dikke prop die water tegenhoudt.
- Harde geuren in je huis en bij de buren.
- Hogere herstelkosten: loodgieter en rioolreiniging lopen snel in de honderden euro’s.
- Belasting van het zuiveringsproces bij het waterschap — een milieudrama dat je waterrekening kan verhogen.
- In de winter: olie stolt sneller, waardoor problemen erger zijn bij vorst.
Een kort technisch plaatje
Olie mengt zich niet met water en vormt plakken. Met zeep en heet water breek je vet tijdelijk los, maar vaak duw je het dieper het riool in. De desastreuze vetbergen die je in nieuwsberichten ziet (de zogenaamde fatbergs) beginnen met precies dit gedrag.
Wat je wél kunt doen — simpele, directe tips
Je hoeft geen miljonair of extreem eco-nerd te zijn om dit goed te doen. Ik geef je de stappen die ik zelf toepas en die ik collega’s in Nederland zie gebruiken.
- Laat olie afkoelen. Giet warme olie nooit direct in de gootsteen.
- Schraap resten van pannen met een houten spatel in een pot of bakje.
- Giet afgekoelde olie in een lege plastic fles of jampot, dichtschroeven en bij het restafval gooien — of breng naar de milieustraat.
- Gebruik koffiedik of kattenbakvulling om kleine hoeveelheden te absorberen, laat stollen en gooi het bij het restafval.
- Hergebruik als de olie nog schoon is: filter met een fijne zeef en bewaar in een donker flesje in de kelder.
Bij ons in Nederland accepteren sommige gemeenten en milieustraten gebruikte olie — check jouw gemeentewebsite of bel de gemeente. Ook zie ik dat lokale supermarkten af en toe inzamelpunten hebben; handig als je dicht bij een Albert Heijn of Jumbo woont.
Praktische life hack — stap-voor-stap (werkt echt)
Voor wanneer je na het frituren geen zin hebt in gedoe:
- Zet een lege PET-fles klaar. Laat de olie volledig afkoelen.
- Giet de olie in de fles via een trechter of met een lepel. Voeg eventueel koffiedik toe om de rest te absorberen.
- Schroef de dop dicht en zet de fles bij het restafval (niet in oud papier/glas!).
- Of: bewaar de fles en breng hem naar de milieustraat of het inzamelpunt van de gemeente.
Deze methode is goedkoop, werkt en voorkomt dat je later met een loodgieter zit.
Als het al fout ging: doe dit meteen
Heb je al geknoeid en loopt het water slecht weg? Probeer dit voordat je iemand belt.
- Laat water in een pan koken en voeg afwasmiddel toe — giet langzaam door de afvoer om verse vettige aanslag te verzachten (gebruik spaarzaam).
- Gebruik de plopper op de wastafel of gootsteen.
- Open de sifon (sifon = U-bocht onder de gootsteen) met een emmer eronder en maak ‘m schoon — daar zit meestal de boosdoener.
- Als het blijft hangen: bel een loodgieter. Bij hardnekkige verstoppingen is verder proberen vaak duurder dan meteen hulp inschakelen.
Waar kun je spullen kopen?
Een stevige plopper of een rioolontstopper haal je bij de Gamma, Praxis of een lokale bouwmarkt. Voor opvangflessen gebruik je lege PET-flessen van de supermarkt — goedkoop en duurzaam.
Waarom dit belangrijk is voor Nederland
Onze waterschappen en gemeenten besteden veel aandacht aan rioolbeheer. Vet in het riool verhoogt de kosten voor iedereen; jij betaalt mee via belastingen en soms via een hogere rekening voor rioolbeheer. Plus: in natte, koude winters loopt het extra mis.
Het voelt misschien klein om een paar lepels olie weg te gooien, maar optellen doet het grote schade. Denk aan het als een sneeuwbal: klein op het dak, groot in het dal.
By the way: veel mensen denken dat “biologisch afbreekbaar” hetzelfde is als veilig voor leidingen — dat is niet altijd waar. Zelfs plantaardige olie kan jaren nodig hebben om af te breken in het riool.
Ik heb dit vaak gezien in huizen in Amsterdam, Rotterdam en ook kleinere dorpen: gemak leidt tot problemen. Doe jezelf (en je buren) een plezier en verander één gewoonte.
Wat doe jij met gebruikte olie — bewaar je het, breng je het weg of heb je een andere truc die altijd werkt? Laat het weten, misschien leer ik nog iets nieuws van jou.