Je wil snel waterproofen en pakt het bekende spuitbusje. Klinkt logisch — maar stop even. WD‑40 werkt óf tijdelijk, óf destructief, afhankelijk van je schoen. Lees dit nu: de verkeerde keuze kan je favoriete laarzen ruïneren en je laten uitglijden op ijzel.
Ik merkte het zelf na één winterse wandeling: donkervlekken, plakkerige stofranden en minder grip op de stadsduinen van Zandvoort. In mijn praktijk ontdekte ik dat veel mensen dit trucje toepassen zonder te weten waarom het fout gaat.
Waarom WD‑40 soms goed lijkt — en waarom dat misleidt
WD‑40 is een mengsel van oplosmiddelen en oliën. Het **verdrijft water heel snel**, dus je krijgt dat ‘droge’ gevoel. Maar hier stopt het niet netjes.
- Het maakt leer en suède donkerder en kan kleurvastheid aantasten.
- Het trekt vuil en stof aan: je schoenen zien er sneller vies uit.
- Het kan lijmverbindingen verzachten waardoor zolen loslaten.
- Op rubber of profiel kan het de grip verminderen — gevaarlijk bij sneeuw en ijs.
- Het haalt fabriekscoatings en ademende membranen (zoals Gore‑Tex) weg.
Vergelijking die helpt
Denk aan WD‑40 als die ene vriend die eerst een pleister plakt op een natte jas: het stopt de druppel tijdelijk, maar beschadigt de stof. Voor schoenen is dat zelden een duurzame oplossing.
Wanneer WD‑40 wél iets nuttigs doet
Er zijn twee gevallen waarin ik WD‑40 zelf nog gebruik — maar alleen heel gericht.
- Op metalen ritsen en gespen: één snelle spuit voorkomt vastvriezen. Veeg wel overtollig product weg.
- Voor een noodreparatie onderweg als je zolen loslaten — maar beschouw het als tijdelijke noodoplossing.
By the way: spuit nooit op het hele bovenwerk en oefen altijd lokaal uit op een verborgen stukje.
Wat fabrikanten je niet vertellen (maar wel handig is)
Merken zoals Saphir, Nikwax en Collonil adviseren aparte producten omdat materialen verschillend reageren. Boots van leer, suède en synthetisch materiaal vragen elk hun aanpak.
- Sommige waterdichte schoenen hebben een dunne waslaag die door WD‑40 oplost.
- Gore‑Tex en andere membranen verliezen hun werking door olieachtige stoffen.
- Een goedkope spuitbus van de Action kan echt anders werken dan een specialistisch product voor €10–€20.
Praktische, bewezen hack: zo behandel je winterschoenen wél veilig
In mijn tests werkte dit stappenplan in de natte winter van Rotterdam en de pekel van Utrecht uitstekend. Volg het stap voor stap.
- Stap 1 — Zout en modder verwijderen: borstel los vuil weg en veeg met een zachte doek. Gebruik lauw water met een beetje milde zeep voor zoutvlekken.
- Stap 2 — Goed drogen: vul schoenen met kranten en laat op kamertemperatuur drogen. Geen verwarming direct op het leer.
- Stap 3 — Test op verborgen plek: altijd even proberen op binnenzoolrand of achterzijde.
- Stap 4 — Kies het juiste product:
- Leer: vetcrème of mink oil + dunne waxlaag.
- Suède/nubuck: speciale suède cleaner, borstelen en daarna suède protector spray.
- Gore‑Tex/ademende synthetisch: Nikwax TX.Direct spray‑on (brandt de poriën niet dicht).
- Stap 5 — Licht insmeren, niet overdrijven. Wegvegen na aanbrengen voorkomt vetkringen.
Lifehack: voor snelle waterdichtheid in de stad — spray een dunne laag water‑repellent (silicone of fluorvrije variant) op droge schoenen. Wacht 10 minuten en veeg nabeelden weg. In Nederland vind je goede sprays bij Blokker, HEMA of online voor €6–€15.
Wat te doen als je al WD‑40 hebt gebruikt
Maak geen paniek, maar handel snel:
- Dep overtollig product weg met keukenpapier — niet wrijven.
- Reinig zacht met lauw water en zachte zeep (voor leer). Voor suède: laat drogen en gebruik een suède gum en borstel.
- Breng daarna een passend verzorgingsproduct aan (leercrème of suède protector).
In mijn praktijk redden veel EU‑gekochte boots het nog als je snel ingrijpt. Laat professionele schoenmakers in Amsterdam of je lokale schoenmaker in de buurt (vaak voor een redelijke prijs) kijken bij ernstige schade.
Afsluiter
WD‑40 voelt aan als een snelle oplossing, maar voor veel schoenen is het een wolf in schaapskleren: tijdelijk droog, uiteindelijk schadelijk. Gebruik het alleen voor metalen onderdelen of in nood. Voor het echte werk kies je een product dat past bij het materiaal van je schoen.
Zijn jij en je favoriete laarzen ooit gered — of juist verpest — door een doe‑het‑zelf trucje in de winter? Deel je verhaal hieronder.