Hebt u ooit uw mooie wijnglazen langzaam troebel zien worden, alsof iemand onzichtbare krasjes op het glas zet? Het is geen ongeluk en het is ook niet altijd uw servies zelf — er is één veelvoorkomende boosdoener die vaak over het hoofd wordt gezien. In dit stuk leg ik uit wat het is, waarom het gebeurt en vooral wat u direct kunt doen om verdere schade te stoppen.
Wat is dat ene ding?
Het gaat om het afwasmiddel — en dan specifiek de agressieve meerkamertabletten (3-in-1 of multitabletten) in combinatie met hard water en hoge temperaturen. Deze tabletten bevatten sterke alkaliën en enzymen die goed vlekken verwijderen, maar ook het glazuur en fijne glazuurdecoraties langzaam kunnen aantasten.
Waarom lijdt uw servies?
- Chemische aanval: sterke alkalische bestanddelen lossen minerale bindingen in glas en glazuur op — resultaat: matheid en ‘glazen etsing’.
- Hard water: veel kalk (calcium, magnesium) beïnvloedt de werking van het middel en verhoogt corrosieve action.
- Hoge temperatuur en intensieve programma’s: versnellen het proces, zeker bij fragiel of dun glas.
Hoe herkent u de schade?
Let op deze signalen — ze hoeven niet allemaal tegelijk te verschijnen:
- Glazen worden wit/melkwit en verliezen glans.
- Fijne lijnen of vage plekken op servies en glas.
- Decors en goudrandjes vervagen of krijgen matte plekken.
Directe stappen die u nú kunt nemen
U kunt binnen vijf minuten al veel doen om verdere schade te beperken:
- Stop met het gebruik van de betreffende tabletten. Wissel tijdelijk naar een mildere poeder- of gelvariant.
- Controleer of uw vaatwasser zout nodig heeft en vul indien nodig machinezout bij — vooral in regio’s met hard water (Randstad, Utrechtse Heuvelrug, delen van Noord-Holland).
- Schakel de intensieve/extra hete programma’s uit voor delicaat servies; kies een eco- of glasprogramma.
- Gebruik spoelglans (rinse aid) — dat vermindert wrijving en spots.
Langere termijn: voorkomen is beter
Een structurele aanpak voorkomt dat u op den duur borden en glazen moet weggooien:
- Test uw waterhardheid met strips (te koop bij Blokker, AH of bouwmarkt). Stel zoutniveau en doseer uw middel daarna in de machine-instellingen.
- Laad de vaatwasser correct: glas niet tegenover de sproeikoppen, geen stapeling, geen contact tussen kwetsbare items.
- Overweeg zachtere merken of speciaal glasprogramma. In mijn ervaring reageert delicaat kristal veel beter op poeder met apart zout dan op de krachtige ‘alles-in-één’ tabletten.
- Reinig de machine zelf: filters, sproeiarmen en de inwendige kleppen. Kalkophoping verandert spuitpatronen en verhoogt schade.
Praktisch voorbeeld uit de praktijk
In mijn eigen keuken merkte ik na zes maanden dat de wijnglazen van Hema en een set van Blokker troebel werden. Na een test met waterhardheid ontdekte ik 12°dH — vrij hoog. Oplossing: zout bijvullen, overstappen op mild poeder van een lokale supermarkt en glasprogramma. Binnen twee maanden zag ik verbetering: geen nieuwe matte plekken.
Slot — wat u nu kunt doen
Controleer één glas uit uw set: als het mat is, begint u met de directe stappen hierboven. Vindt u dit herkenbaar? Deel uw ervaring of vraag hieronder; ik geef graag advies gebaseerd op concrete situaties.