December voelt voor velen als een valstrik: korte dagen, volle agenda’s en het gevoel dat alles belangrijker moet zijn dan anders. U bent niet de enige die ’s avonds piekert over werk, geld of familiegesprekken. Als psycholoog zie ik elk jaar hetzelfde patroon — maar er zijn praktische manieren om die decemberparanoia te verminderen.
Waarom voelt december zo benauwend?
De combinatie van sociale druk (kerstborrels, Sinterklaasavond), financiële lasten en minder daglicht is een slechte mix. Veel mensen vergelijken hun feestdagen op sociale media, wat verwachtingen opdrijft. Daarnaast veroorzaakt vuurwerkstress voor huisdieren en mensen extra onrust rond oud en nieuw. Kortom: uw brein krijgt meer prikkels en minder herstel.
Directe maatregelen die echt werken
- Beperk verplichtingen. Kies drie evenementen die u écht wilt doen en zeg bij de rest vriendelijk maar vastberaden nee. Een kort scriptje helpt: “Dank voor de uitnodiging, ik houd het deze maand rustig en kom een andere keer graag.”
- Maak één financieel plan. Stel een duidelijk budget voor cadeaus en etentjes. Gebruik een aparte rekening of enveloppenmethode, zodat u niet naar bankapps hoeft te staren.
- Zorg voor daglicht. Een wandeling rond lunchtijd ververst uw stemming. Overweeg een SAD-lamp als u merkt dat de somberheid toeneemt.
- Bescherm uw nachtrust. Minder schermen een uur voor bed en vaste bedtijden helpen een paniekerig gevoel te dempen.
Concrete tips voor familiediners en lastige gesprekken
Familie-avond kan voelen als vragenvuur. Bereid twee korte antwoorden voor op veelvoorkomende triggers (werk, relatie, kinderen). Voorbeeld: “Het gaat goed genoeg, bedankt. Laten we het over iets leuks hebben.” Laat uw grenzen voelen zonder te escaleren.
Snelle oefeningen bij acute angst
- Adem 4-4. Vier seconden in, vier seconden uit — zes keer.
- Grondingsoefening 5-4-3-2-1. Noem vijf dingen die u ziet, vier die u kunt aanraken, enzovoort.
- Pak een kleine taak. Doe één haalbare handeling (water inschenken, jas ophangen) om de stresscirkel te doorbreken.
Houd ook aan de lange termijn
Maak een eenvoudig decemberplan: welke dagen zijn belangrijk, welke niet, en wanneer reserveert u tijd voor uzelf. Plan één herstellende activiteit per week (bioscoop in Utrecht, wandeling in Amsterdamse Bos, of thuis een rustavond met favoriete muziek). Als u huisdieren heeft, overleg met de buur over vuurwerkafspraken en maak een veilige hoek thuis.
Wanneer professionele hulp inschakelen
Als uw angst leidt tot slapeloze nachten, weinig eetlust of het vermijden van sociale contacten, neem contact op met uw huisarts of GGZ. Een paar gesprekken of kortdurende therapie in december kan voorkomen dat januari een moeilijke maand wordt.
Ik geef dit advies elk jaar aan cliënten en zie altijd verlichting als iemand eenvoudige grenzen en routines inzet. Probeer één tip deze week — bijvoorbeeld die wandeling bij daglicht — en kijk wat het met uw gemoed doet. Wilt u delen welke tip u gaat proberen? Laat een reactie achter; ik lees ze en geef graag praktisch advies terug.